لوامع صاحبقرانی، مقدمه، ص: 1 صفحه 500

و جمعی از علمای آن زمان بواسطه خوش آمد خلفا حکم به طهارت آن کرده بودند و خلفا می خوردند ائمه معصومین صلوات اللَّه علیهم از روی تقیه بر دوستان خود که مبادا به ایشان ضرری رسد از اجتناب از آن فرموده اند که نماز در آن جامه می توان کرد چون شیعیان با سنیان می نشستند و اگر چه نمی خوردند شراب به رخوت ایشان می ریختند اگر ایشان اجتناب می نمودند سنیان بیشتر می ریختند چنانکه نزد عوام متعارفست الحال نیز.

و این عبارتی که صدوق نقل کرده است ظاهرا عبارت حدیث صحیحی است که در علل از حضرت امام محمد باقر، و امام جعفر صادق صلوات اللَّه علیهما روایت کرده است که جمعی از اصحاب از ایشان پرسیدند که جامه کرباس می خریم از جماعتی که می دانیم که بافنده های این جامه ها شراب می خورند و پیه خوک را آلات جولاهی می مالند آیا نماز می توانیم کرد در این جامه ها پیش از آن که بشوییم آنها را حضرت فرمودند که بلی باکی نیست حق سبحانه و تعالی حرام کرده است خوردن و آشامیدن آنها را و حرام نکرده است پوشیدن و دست مالیدن و نماز کردن در آنها را.

و این حدیث صریح نیست در طهارت زیرا که راوی علم به ملاقات نداشته است و احادیث از این باب

بسیار می آید و علتی که حضرت فرموده اند ممکن است حمل کردن بر این که در چنین جائی که علم به ملاقات نداشته باشد حق سبحانه و تعالی حرام نکرده است نماز را نه جائی که علم داشته باشند و الا بر صدوق لازم می آید که خوک هم پاک باشد اما ظاهرا صدوق آن را نیز التزام می کند و لهذا خوک را در این باب ذکر نکرده است و اللَّه تعالی یعلم.

و هیچ شک نیست که احتیاط در دین اجتناب مطلق است چنانکه حق سبحانه و تعالی در قرآن مجید امر به اجتناب از آن کرده است مطلقا. دیگر خلافست در مسکرات غیر خمر و در فقاع و عصیر عنبی که جوش زده باشد و