لوامع صاحبقرانی، مقدمه، ص: 1 صفحه 579

غذای او را خون حیض ساخته و تا زنده است همیشه مصاحب بول و غایط

و خون و صفرا و بلغم و سودا گردانیده آنست که تکبر را از او دور گرداند و با این حالت بی چاره بنی آدم دعوی الوهیت می کند.

و صدوق در حدیث معتبر از عبد اللَّه بن الفضل الهاشمی روایت کرده است که عرض نمودم به خدمت حضرت امام جعفر صادق صلوات اللَّه علیه که از چه سبب حق سبحانه و تعالی ارواح را در ابدان درآورد بعد از آن که در ملکوت اعلی در مرتبه اعلی بودند پس حضرت فرمود که چون سبحانه و تعالی از حال ایشان می دانست که اگر ایشان را در آن شرف و رفعت می گذاشت بدعوی ربوبیت مبتلا می شدند اکثر ایشان پس به قدرت کامله و حکمت بالغه ایشان را مقدر ساخت که در بدنها درآورد و همه را محتاج یکدیگر گرداند و بعضی را بلند مرتبگی بدهد تا کفایت مهمات زیر دستان خود بکنند و زیر دستان نیز کفایت مهمات بلند مرتبگان بکنند.

و پیغمبران به ایشان فرستاد و هر یک را معجزات باهره کرامت کرد که حجت خود را بر ایشان تمام گرداند و گاهی ایشان را به بشارتهای دل نواز در مقام شوق بندگی درآورند و گاهی به تخویفات جان گداز ایشان را در مقام تواضع و بندگی خداوند خود بدارند و عقوبتها از جهت ایشان در دنیا و عقبی مقرر فرمود و جزاها و مثوبات در این نشأه و آن نشأه مقرر ساخت تا ایشان را به خوبیها راغب گرداند و از بدیها باز دارد.

و ایشان را مبتلا ساخت هر یک را به عنوانی در کسب معاش و هزار گونه احتیاج هر یک را در هر حالی داد تا بدانند

که بندگانی اند محتاج به خداوند و بی چاره گانی اند در تحت تصرف و تدبیر ذو الجلال و الاکرام تا رو کند به بندگی پروردگار خود و در هر آنی به درگاه او روند از جهت حاجتی تا به سبب اینها مستحق نعمتهای ابدی و جنتهای جاویدانی شوند و از همه بدی خلاص شوند