احکام خمس صفحه 18

کسب از آن استفاده می کند ضرر ندارد ولی اگر برای کسب گرفته و گاهی استفاده شخصی هم می کند خمس دارد و اگر برای هر دو جهت تهیه شده خمس نصف قیمت خرید را بپردازد.

38. کسانی که معامله می کنند اگر سرمایه آنها کلّاً خرج شود و سر سال خمسی آنها به اندازه همان سرمایه پول بدست آورده باشند، آیا می توانند جای سرمایه بگذارند یا باید خمس آن را بدهند؟ افرادی که معامله نمی کنند چطور؟

ج. در فرض سؤال، کسانی که معامله نمی کنند باید خمس درآمد جدید را بدهند ولی آنها که با سرمایه معامله می کنند چنانچه تمام سرمایه خرج شود و قبل از سال خمسی از درآمد جدید سرمایه را جبران نمایند بنابر احتیاط خمس دارد.

39. اوراق سهام مشارکت دولتی را که از بانک ها خریداری می کنیم خمس دارد یا خیر؟

ج. حکم سرمایه را دارد و پرداخت خمس آن از پول مخمس لازم است.

40. شخصی حساب سال دارد و در بین سال قطعه زمینی را می فروشد و مبلغی به دست می آورد. آیا واجب است خمس آن را فوراً بدهد یا می تواند صبر کند تا سر سالش برسد آنگاه ادا نماید؟

ج. اگر خمس اصل زمین را داده باشد نسبت به منفعت آن می تواند تا سر سالش صبر کند. ولی اگر خمس به زمین تعلق گرفته، هر وقت فروخت باید خمس آن را بپردازد و تأخیر جایز نیست.

محاسبه قیمت سرمایه

41. در مواردی مقدار سرمایه از جهت تعداد و وزن کم می شود، مثلاً طلا فروشی که سال گذشته صد مثقال طلا داشته اکنون 90 مثقال دارد یا فرش فروشی که 50 قطعه فرش داشته و اکنون 40 قطعه دارد، ولی از نظر قیمت افزایش پیدا کرده است پرداخت