قواعد مهم فقهی جلد 2 صفحه 355

این روایت را از اسحاق بن عمار نیز از امام جعفر صادق از پدر بزرگوارش علیهما السلام نقل کرده است :

«إِنَّ عَلیَّ بنَ أبِیطالب علیه السلام کَانَ یَقُولُ:مَنْ شَرَطَ لامرأَتِهِ شَرطآفَلْیَفِ لَهابِهِ،فَإِنَّ المُسلِمِینَ عِندَشُروطِهِم إِلّاشَرطآحَرَّمَ حَلالاًأَوأَحَلَّ حَرَامَآ؛امام علی علیه السلام پیوسته می فرمودهرکس برای همسرش شرطی بگذاردبایدبدان وفاکند؛زیرامسلمانان بایدبه شرط هایشان پای بند باشند مگر شرطی که حلالی را حرام یا حرامی را حلال نماید».(1)

و از طرق جمهور روایتی است که بخاری در کتاب الصحیح با عنوان: «از پیامبر صلی الله علیه و آله نقل کرده است: وَالمُسلِمُونَ عِندَ شُروطِهِم».(2)

ترمذی نیز در صحیح خویش در ابواب احکام آن را به این عبارت نقل کرده است: «وَالمُسلِمُونَ عِندَ شُروطِهِم إِلّا شَرطآ حَرَّمَ حَلالاً».(3)

اصحاب نیز آن را در ابواب مکاتبه روایت کرده اند مانند روایتی که محمدابن مسلم ازامام باقر علیه السلام نقل می کند که حضرت درباره عبد مکاتبی که بر او شرط کرده است که اگر عاجز شد باید به بردگی او برگردد فرمود: «المُسلِمُونَ عِندَ شُروطِهِم»(4)

حلبی نیز از امام صادق علیه السلام در همین باب، عین همین روایت را نقل کرده است.(5)

سلیمان بن خالد نیز از امام صادق علیه السلام نقل می کند :

«سَأَلْتُهُ عَنْ رَجُلٍ کَانَ لَهُ أَبٌ مَملُوکٌ وَکَانَتْ لأَبِیهِ امرأهٌ مُکاتَبَهً قَدْ أَدَّتْ بَعضَ مَا عَلَیها. فَقَالَ لَها ابنُ العَبدِ: هَلْ لَکِ أَن أُعِینَکِ فِی مُکَاتَبَتِکِ حَتّی تُؤدّی مَا عَلَیکِ بِشَرطٍ أَنْ لا یَکُونَ لَکِ الخِیارُ عَلی أَبی إِذا أَنتِ مَلَکْتِ نَفسَکِ؟ قَالَتْ: نَعم، فَأَعطَاها فِی مُکَاتَبتِها عَلی أَنْ لا یَکونَ لَها الخِیارُ بَعدَ ذَلِکَ، قَالَ: لا یَکُونُ لَها الخِیارِ، «المُسلِمُونَ عِندَ شُروطِهِم»؛ به حضرت عرض کردم: مردی پدری دارد که مملوک است و پدر او نیز زن مکاتبه ای دارد که بعضی از آنچه بر او بوده را ادا کرده است. عبد به آن زن

1- وسائل الشیعه، ج 12، ابواب خیار، باب 6، ح 5.
2- صحیح بخاری، ج 3، ص 119، کتاب تجارت، باب 14، باب اجر الثمره.
3- سنن ترمذی، ج 2، ص 403، باب 17، ح 1363.
4- وسائل الشیعه، ج 16، ابواب مکاتبه، باب 4، ح 3.
5- وسائل الشیعه، ج 16، ابواب مکاتبه، باب 4، ح 5.