قواعد مهم فقهی جلد 2 صفحه 359

3. فرمایش پیامبر صلی الله علیه و آله : «النَّاسُ مُسَلَّطُونَ عَلی أَمَوالِهِم؛ مردم بر اموال خویش تسلط دارند».(1)

این روایت نیز در زبان فقها شهرت داردوارسال آن باعمل اصحاب درگذشته و حال جبران شده است؛ زیرا آنان در ابواب گوناگون فقه بدان استناد کرده اند.

روایات دیگری نیز وجود دارد که مشتمل بر این عنوان نیست امامعناومفهوم آن حاوی همین مطلب است و ما در بحث از قاعده تسلط به طور مشروح به آنها پرداختیم و به همین جهت این روایت نیز از حیث سند معتبر است.

اماازجهت دلالت بایدگفت که مقتضای تسلط برمال،عدم جوازخارج کردن آن ازدست مالک بدون رضایت اوست.بنابراین اگرمجردفسخ ازمالک سابق تأثیری در خارج کردن آن ازملکیت اوداشته باشد،منافی باحقیقت سلطنت برمال خواهدبود.

برخی پنداشته اند این مورد، از موارد شبهه مصداقیه ملکیت بعد از اجرای صیغه فسخ است. امّا این توهم فاسدی است که جواب آن اخیرا گذشت وحاصل آن این است که ملکیت و تسلطی که قبل از اجرای فسخ حاصل گردیده، مانع از تأثیر آن گشته و در نتیجه قطعآ موجب سقوط آن از تأثیر خواهد شد.

4. روایت نبوی: «البَیعَان بِالخیارِ مَا لَم یَفتَرقا؛ طرفین بیع تا وقتی از یکدیگر جدا نشده اند دارای خیار هستند».(2)

این روایت را نیز عده ای از اصحاب ما از جمله محمد بن مسلم و زراره از امام صادق علیه السلام از پیامبر صلی الله علیه و آله نقل کرده اند.(3) عده ای آن را از خود امام صادق علیه السلام نقل کرده اند مانند فضیل و حلبی.(4) عده ای دیگر نیز از امام رضا علیه السلام روایت کرده اند

مانند علی بن اسباط(5) ، و دسته چهارم کسانی هستند که این روایت را از امام

1- عوالی اللئالی، ج 1، ص 222، ح 99، و ص 457، ح 198.
2- عوالی اللئالی، ج 1، ص 133، ح 21، و ج 2، ص 136، ح 373.
3- وسائل الشیعه، ج 12، احکام خیار، باب 1، ح 3 و 4.
4- وسائل الشیعه، ج 12، احکام خیار، باب 1، ح 5.
5- وسائل الشیعه، ج 12، احکام خیار، باب 1، ح 7.