قواعد مهم فقهی جلد 2 صفحه 461

دانستی نجس است، به معنای آنکه نجس شدن فقط با ملاقات عین نجاست -واقعاً - حاصل نمی شود، بلکه این مطلب در صورتی است که مکلف نیز بدان

علم پیدا کند. همچنین ثبوت نجاست چیزی عبارت است از این که شارع حکم کند نجس است و مکلف نیز آن را بداند. این خلاف چیزی است که جمهور اصحاب ما؛ برآنند؛ زیرا آنان حکم کرده اند به اینکه نجس چیزی است که واقعا نجاست با آن ملاقات کرده هرچند که مکلف هم از آن آگاهی نداشته باشد و بر همین حکم بطلان نماز کسی که جاهلا در نجاست نماز خوانده است را متفرع ساخته اند هرچند که ظاهرا خطاب از او برداشته شده است. البته به خوبی روشن است که این حکم دارای عسر وحرج بوده و با ظواهر اخباری که از عترت ابرارعلیهم السلام رسیده مخالف است».(1)

سپس بر نظر خویش به مواردی استدلال کرده است از جمله استلزام تکلیف به مالایطاق از قول مشهور و نیز روایاتی که دلالت دارد بر اینکه کسی که در لباس برادرش خونی ببیند درحالیکه او مشغول نماز است او را آگاه نسازد تا نمازش را تمام کند(2) و دیگر موارد.

نیز به مطلبی که از شهید ثانی حکایت می کند استدلال کرده است آنجا که می فرماید :

«فإن ذلک یکاد یوجب فساد جمیع العبادات المشروطه بالطهاره لکثره النجاسات فی نفس الأمر، وإن لم یحکم الشارع ظاهرآ بفسادها، فعلی هذا لایستحق علیها ثواب الصلاه، وإن استحق أجر الذاکر المطیع بحرکاته وسکناته، إن لم یتفضل الله تعالی بجوده؛ این حکم شاید موجب فساد تمامی عباداتی که مشروط به طهارت هستند شود؛ زیرا نجاست ها در واقع بسیار زیاد هستند، اگرچه شارع ظاهرآ به فساد آنها حکم نفرموده است. در این صورت اگر خداوند به جود خویش نمازگزار را مورد تفضل قرار ندهد، مستحق ثواب نماز نخواهد بود هرچند استحقاق اجر