بحث‌هایی از فقه تطبیقی صفحه 29

است چنانکه مشاهده می‌شود که در نماز جماعتهای مسجد الحرام و مسجد النبی، امام جماعت قبل از تکبیرة الاحرام با جملاتی مانند: «سوّوا صفوفکم» (1) یا «استووا» (2) نمازگزاران را دعوت به منظم و مستقیم بودن صفها می‌کند. فقهای اهل تسنن در این زمینه به روایتی استناد می‌کنند که از پیامبر اسلام به این مضمون نقل شده است:

«صفوف نماز را منظم کنید زیرا منظم بودن صفها از شروط نماز است». (3)

باید توجه داشت که گرچه اکثر فقهای اهل سنت، روی پر کردن صفها تأکید کرده و ایستادن به تنهایی در یک صف را مکروه دانسته‌اند، اما در عین حال، نماز چنین شخصی را- جز حنبلیها (4) بقیه فرقه‌ها- صحیح می‌دانند. (5)

در بعضی از کتب فقهی اهل تسنن در این زمینه آمده است:

اگر کسی در صفوف نماز جماعت جا پیدا نکرد و هیچ جای خالی بین صف‌ها وجود نداشت، تکبیرة الاحرام را بگوید و خود را به یکی از نمازگزارها بچسباند، و بر آن شخص مستحب است با وی (شخص فاقد جا) موافقت کند. (6)

1- صفهای خود را راست و منظم کنید.
2- مستقیم و منظم بایستید.
3- عبدالقادر الرحباوی، الصلوة علی المذاهب الاربعة، ط 2، قاهره، دار السلام للطباعة و النشر و التوزیع، 1403 ه. ق. ص 193.
4- بهاءالدین عبدالرحمن المقدسی، العدة فی شرح العمدة فی فقه احمد بن حنبل، ص 97.
5- ابن رشد، بدایة المجتهد، بیروت، دارالمعرفة، ص 149.
6- بهاءالدین المقدسی، همان کتاب، ص 193.