بحث‌هایی از فقه تطبیقی صفحه 45

که نمازگزار بدان رو نموده است (1) (نمازگزار رو به خدا دارد و نماز به جهت و سمت خدا است و از مقابل او نمی‌گذرد که اگر کسی از آنجا گذشت قطع گردد).

نکته قابل توجه این است که: جمله‌ای که در رد این فکر و بی‌پایه بودن آن آمده است از امامان متعدد، در اعصار مختلف، از راویان متعدد، در قالب یک جمله نقل شده است، و آن، جمله زیر است:

«الّذی اصلّی له اقرب الیَّ من الذی مرّ قُدّامی». (2)

«آن کس که برای او نماز می‌گزارم به من نزدیکتر از کسی است که از مقابل من می‌گذرد».

و این حاکی از این است که امامان در مقابل آن اندیشه ابتدایی که فقهای عامه مطرح می‌کردند، موضع واحدی اتخاذ نموده‌اند، تا این فکر را از جامعه مسلمان بزدایند.

آری در برخی از روایات ما نیز وارد شده که خوب و نیکو است که نمازگزار حایل و مانع بین خود و عابرین قرار دهد، و شایسته است که مانع از عبور از مقابل نماز شود، و فقهای شیعه هم به این معنا فتوا داده‌اند، ولی روایات این را نوعی ادب و احترام برای نماز معرفی کرده‌اند، (3) نه از آن جهت که ارتباط نمازگزار با خدا قطع می‌شود! و آنچه در کتب حدیث اهل سنت نقل شده که پیامبر اسلام هنگام نماز در مقابل

خود حایل و مانعی (ولو عصا) قرار می‌داد، در روایات شیعه هم آمده که پیامبر چنین کاری انجام می‌داده، ولی علت و حکمت آن قطع ارتباط

1- شیخ حر عاملی- ره- وسائل الشیعة، تهران، دارلکتب الإسلامیة، چ 2، ج 2، ص 434، ح 5.
2- همان مدرک. جمله فوق در احادیث: 3، 5، 6، 10، 11، به همان تعبیر یا با اندک تفاوتی ذکر شده است.

شیخ حر عاملی- ره- وسائل الشیعه، تهران، دارلکتب الاسلامیه، چ 2، ج 2، ص 434، ح 5.

3- مدرک فوق، ص 436، ح 10 «ولکن ذلک ادب الصلاة و توقیرها».