بحث‌هایی از فقه تطبیقی صفحه 56

مورد جایز و مستحب بودن آن، اختلاف نظر شدید و فتاوای گوناگون دارند، (1) که بیان همه آنها از حدود این بحث خارج است، از این رو فتاوای آنان را در سه مورد خلاصه می‌کنیم:

1- قنوت در نماز صبح: «ابو حنیفه» قنوت را نه تنها در نماز صبح بلکه در هیچ یک از نمازها- جز نماز وتر- جایز نمی‌داند. فرقه «مالکی» و «شافعی» آن را در نماز صبح مستحب می‌دانند (2) ولی استحباب قنوت از نظر «شافعی» استحباب مؤکد است، بطوری که- طبق فتوای وی- گر چه ترک قنوت، نماز را باطل نمی‌کند، اما برای ترک آن، چه سهواً و چه عمداً، باید سجده سهو بجا آورد (3) و اگر برخی از اهل سنت در نماز صبح قنوت می‌گیرند، بر اساس این فتوای فقهی است.
2- در هیچ یک از نمازهای یومیه، چه بلایی نازل شده باشد و چه نشده باشد، قنوت جایز نیست. (4)
3- قنوت عندالنازله: فتوای مشهور از شافعی، این است که: در صورت نزول بلا یا بروز هر مشکلی برای مسلمانان، قنوت در غیر نماز صبح جایز است (5) ولی گروهی از فقها فتوا داده‌اند که: قنوت در موقع نزول بلا، فقط در نماز صبح جایز است (6) لیکن در مقابل آنان، دسته‌ای دیگر از فقها گفته‌اند: قنوت هنگام نزول بلا، در همه نمازها جایز است و
1- ابن رشد قرطبی، بدایة المجتهد، بیروت، دارالوفاء، ص 132- 133.
2- همان.
3- نووی، الاذکار، بیروت، دارالوفاء، ص 57.
4- شوکانی، نیل الاوطار، بیروت، دارالتراث، ص 345.
5- نووی، مدرک سابق، ص 57.
6- شوکانی، نیل الاوطار، ص 346.