ضوابط الرضاع صفحه 5

روی می آورده است. وی در اطاعت و عبادت و تقوی نیز زبانزد بود به گونه ای که در جوامع خاص روحانی او را به عنوان چهره ای مقدس می شناختند.

با این همه در رابطه با میرداماد و شخصیت علمی و آثار و نوشته های او تحقیق لازم به عمل نیامده و شخصیت گرانسنگ وی برای متأخران ناشناخته مانده است.

بعضی از نویسندگان به سه عامل در این باره اشاره می کنند:

1. مغلق نویسی و روان نبودن سبک وی در مؤلفات

2. برتر دانستن خویش، چنانچه از فارابی به عنوان «شریکنا فی التعلیم» و از ابن سینا به عنوان «شریکنا فی ریاسه الفلسفه الاسلامیه» و از بهمنیار به عنوان «تلمیذنا بهمنیار» یاد می کند و منقول است که میرداماد روزی به ملا عبداللّه تونی گفته:

«امروز بر علما فخر کن و بگو کلام میر را فهمیدم».

3. تنوع آثار(1)

به نظر می رسد در بین این عوامل سه گانه، شاید تا حدودی عامل اول آن هم در محدودۀ آثار فلسفی و کلامی میرداماد مؤثر بوده است؛ زیرا در حوزه فقه و اصول و تفسیر و حدیث، او از سبک نگارش معهود و مرسوم کتب خارج نشده و بر وزان مؤلفات معمول این حوزه ها دست به تألیف زده، با این همه مشاهده می شود هنوز آثار او مجهول مانده است. به علاوه خود نویسنده از صاحب اعیان الشیعه نقل می کند که وی در بعضی مؤلفاتش عبارات روان و بدون تعقید دارد ولی در برخی دیگر از مؤلفات، عبارات معقد و پیچیده و گاهی لغات و عناوین غریب و منحصر به خود دارد(2). در مورد عامل دوم و سوم نیز موارد نقض قابل ارائه است. به هر حال سزاوار است برای رفع این نقیصه و زدودن غبار مجهولیت از چهره تابناک بزرگان دین و مملکت تلاش مضاعفی به عمل آید و امید است برگزاری این کنگره و امثال