نقش نهج‌البلاغه در فقه اسلامی صفحه 10

زينت غني». [11].

تحريم شكايت به غير مومن

در مورد تحريم شكايت حال به هنگام تنگناهاي زندگي به غير مسلمانان كه در ذيل كتاب زكات مطرح شده است امام مي‌فرمايد: «من شكي الحاجه الي مومن فكانما شكاها الي الله و من شكاها الي كافره كانما شكاالله» [12].

كسي كه شكايت خود را نزد مومني مطرح كند گوئي شكايت به نزد خدا برده و كسي كه نزد كافري مطرح كند گوئي از خدا شكايت كرده است».

و نيزدر كتاب زكات در مورد آداب انفاق آمده است كه انسان همينكه نياز بردار مسلمان خود را احساس كرد بايد اقدام به انفاق كند و در انتظار تقاضا و شكايت حال ننشيند علي (ع) در اين زمينه مي‌فرمايد:

«السخا ما كان ابتدا فاما ما كان عن مساله فحيا و تذمم».

«سخاوت آن است كه ابتدائي باشد اما اگر به دنبال سوال و تقاضا انجام گيرد نوعي حيا و پرهيز از مذمت است». [13].

كتاب جهاد

اشاره

مي‌دانيم كتاب جهاد را معمولا به دو بخش تقسيم مي‌كنند:

«جهاد العدو، و جهاد النفس» در قسمت اول سخن از احكام جهاد با دشمنان خارجي است و در قسمت دوم سخن از مبارزه با هوا و هوس نفس سركش است.

بحث جهاد نفس

نهج‌البلاغه بيشترين سرمايه‌ها را در اين قسمت در بر دارد، و از آن جهت كه اين فصل بيشتر به كتب اخلاقي مربوط مي‌شود شرح زيادي پيرامون آن نمي‌دهيم، همين اندازه خاطرنشان مي‌سازيم كه در كتاب وسائل الشيعه در ابواب مختلف كتاب «جهاد النفس» روايات زيادي از نهج‌البلاغه نقل شده است كه اشاره گذرا و كوتاهي را براي آنها كه مايلند بيشتر مطالعه كنند در اينجا مي‌آوريم:

1- باب وجوب اليقين بالله حديث 10.

2- باب وجوب غلبه العقل علي الشهوه حديث 4.