عقل از منظر وهابیان صفحه 17

ب) نکته دیگر اینکه عقل اگر در عقاید و معارف جایگاهی دارد این به آن معنا نیست که در شریعت نیز چنین جایگاهی داشته باشد؛ زیرا خداوند متعال در مجال تشریع که بخشی از آن تعبدیات است و نیز رسیدن به مصالح و مفاسد واقعی احکام برای انسان‌ها راهی قرار نداده است لذا نمی‌توان در این باب عقل را میزان قرار داده و در عموم موارد به آن مراجعه کرد؛ گرچه در برخی از مسائل نیز- آن‌گونه که در اصول به آن اشاره شده- می‌توان از عقل کمک گرفت.

عقل نظری و عقل عملی‌

عقل از عقال البعیر است. عقال البعیر ریسمانی است که بازوان شتر را می‌بندند تا در جای خود بماند.

عقل قوه‌ای است که انسان به وسیله آن می‌تواند حقایق و امور کلّی را بشناسد.

آنچه را که انسان می‌شناسد دوگونه است:

1. حقایق و اموری است که تحقق آنها خارج از اراده و اختیار انسان است مانند واقعیت‌های طبیعی و ماوراء طبیعی.

2. حقایقی که تحقق آنها در حوزه اراده و توان انسان است، مانند همه افعال اختیاری بشر.

با توجّه به این دو گونگی که در اصل مربوط به متعلّق شناخت عقلی است عقل را به نظری و عملی تقسیم کرده‌اند؛ ادراکات دسته اوّل مستقیماً به عمل انسان مربوط نمی‌شود، و ادراکات دسته دوم با عمل