- سخن مترجم 1
- اشاره 17
- 1/1 حقیقت خرد 19
- 2/1 آفرینش خرد و نادانی 21
- چشم اندازی بر آفرینش عقل و جهل 23
- 5/1 فزونی و کاستی خرد در دوران زندگی 33
- 1/2 ارمغان خدایی 39
- 2/2 بهترین بخشش 41
- 3/2 بنیاد انسان 43
- 4/2 ارزش انسان 45
- 6/2 دوست انسان 47
- 5/2 نخستین پایۀ اسلام 47
- 8/2 پشتیبان مؤمن 49
- 7/2 دوست و راهنمای مؤمن 49
- 9/2 زیباترین آرایه 51
- 10/2 بزرگترین بی نیازی 53
- 11/2 نیاز دانش به خرد 55
- 1/3 اهتمام بر خردورزی 61
- 3/3 حجّیت خرد 79
- 4/3 نقش خرد در حسابرسی اعمال 81
- 5/3 نقش عقل در پاداش اعمال 83
- 1/4 آنچه خرد را نیرومند می سازد 89
- الف:وحی 89
- ب:دانش 91
- ج:ادب 93
- د:تجربه 95
- ه:گردش در زمین 95
- ح:جهاد با نفس 97
- و:رایزنی 97
- ز:تقوا 97
- ط:یاد خدا 99
- ک:پیروی از حق 99
- ی:زهد در دنیا 99
- م:ترحّم بر نادانان 101
- ن:کمک خواستن از خداوند 101
- ل:همنشینی حکیمان 101
- د:کرفس 103
- ب:کدو 103
- ج:گلابی 103
- الف:روغن (چرب کردن پوست) 103
- ز:سرکه 105
- ح:سداب 105
- و:شیر 105
- م:خُرفه 107
- ی:انار با لایۀ نازک آن 107
- ن:تُرنج 107
- ک:آب 107
- ل:حَجامت کردن 107
- 1/5 لشکریان خرد و نادانی 111
- الف:دانش و حکمت 117
- 2/5 نشانه های خرد 117
- ب:شناخت خدا 121
- ج:دین 125
- ه:مکارم اخلاق 127
- د:کمال دین 127
- ی:گفتار درست 143
- ط:بهره وری از عمر 143
- م:گمانه زنی درست 145
- ک:تجربه اندوزی 145
- ل:تدبیر نیکو 145
- ن:بی رغبتی به دنیا 147
- س:ترک بیهودگی ها 147
- ف:رستگاری 151
- ر:خوبی دنیا و آخرت 155
- الف:عمل 157
- ب:سخن 157
- 3/5 آنچه خرد با آن آزموده شود 157
- ج:سکوت 159
- و:نوشتن 161
- ه:پیام رسان 161
- د:رأی و نظر 161
- 4/5 بنیادهای سنجش خرد 163
- ح:دوست 163
- ز:تصدیق و انکار 163
- 5/5 ویژگی های خردمندان 167
- 6/5 ویژگی های خردمندان 183
- 7/5 ویژگی های خردمندان 185
- 8/5 نشانه های کمال عقل 189
- 9/5 خردمندترین انسان 193
- 1/6 هوای نفس 199
- 2/6 گناه 203
- 4/6 آرزو 207
- 5/6 نخوت 207
- 7/6 خشم 209
- 8/6 آز 209
- 9/6 خودپسندی 211
- 11/6 دنیا دوستی 213
- 12/6 باده نوشی 215
- 13/6 مست کننده های پنجگانه 215
- 15/6 تنبلی 217
- 14/6 خوشگذرانی زیاد 217
- 18/6 مرزشکنی 219
- 16/6 زیاده طلبی 219
- 17/6 همنشینی نادان 219
- 19/6 جدال با ابله 221
- 21/6 زیاده روی در خوردن گوشت گاو و حیوانات وحشی 221
- 20/6 نشنیدن سخن خردمند 221
- 1/7 واجبات خردمند 223
- 2/7 آنچه بر خردمند حرام است 225
- 4/7 آنچه سزاوار خردمند نیست 237
- اشاره 242
- اشاره 244
- پژوهشی در معانی جهل 247
- الف:بزرگ ترین مصیبت 254
- 1/2 سرزنش نادانی 254
- اشاره 254
- ب:ناگوارترین بیماری 256
- د:زیانبارترین دشمنان 256
- ج:بدترین تنگدستی 256
- 2/2سرزنش نادان 258
- 3/2 گوناگون 262
- 1/4 آثار نادانی 272
- الف:کفر 272
- ب:بدی ها 274
- د:مرگ جان 276
- و:اختلاف و جدایی 278
- ز:لغزش 280
- ح:خواری 280
- ک:گوناگون 282
- ط:افراط و تفریط 282
- ی:بدی دنیا و آخرت 282
- ج:نادانی به عیبهای خویش 296
- د:نادانی به حدّ خویش 296
- ب:از خود راضی بودن 296
- الف:خودرأیی 296
- ح:اظهار هر آنچه می داند 298
- ه:تنافی دانش و عمل 298
- و:زشت دانستن آنچه خود،مانندش را انجام می دهد 298
- ز:انجام گناهان 298
- ک:خندۀ بدون شگفتی 300
- ی:فریفتگی به خداوند 300
- 4/4 نادان ترین مردم 300
- ط:انکار هر آنچه می شنود 300
- 1/5 آنچه بر نادان واجب است 304
- الف:آموزش 304
- ج:تقوا 308
- د:توقّف به هنگام شبهه 308
- ب:توبه و بازگشت 308
- ه:اعتراف به نادانی 312
- و:عذرخواهی از نادانی 312
- ح:طلب آمرزش از نادانی 314
- الف:سخن ندانسته 316
- 2/5 آنچه بر نادان حرام است 316
- ب:انکار آنچه نمی داند 318
- 3/5 نادانیِ پسندیده 320
- 4/5 آنچه در رفتار با نادان شایسته است 326
- الف:سلام گفتن به هنگام گفتگو 326
- ب:سکوت هنگام نزاع و درگیری 328
- ج:بردباری 330
- و:نافرمانی 332
- د:تعلیم 332
- ه:عدم اطمینان 332
- اشاره 338
- 1/6 معنای جاهلیت 338
- ب:فرزند قرار دادن برای خداوند 356
- الف:عبادت غیر خدا 356
- ج:جن را شریک خداوند قرار دادن 358
- ه:برخی چارپایان را حرام کردن 358
- پژوهشی در عقاید جاهلیت 368
- ح:انکار رستاخیز 368
- الف:زنده به گور کردن دختران 376
- 4/6 کارهای جاهلی 376
- ب:فرزند کُشی 378
- ج:زشتی ها 380
- ه:شراب و قمار،بتها و تیرهای قرعه 382
- ز:فال بد زدن 384
- و:خون آلود کردن کودک 384
- ی:مُهره بستن 386
- ح:به جن پناه بردن 386
- ک:نوحه گری 386
- ط:قربانی برای جنّ 386
- ل:سوگند به غیر خدا 388
- 5/6 اسلام،نابود کنندۀ سنّتهای جاهلی 388
- 1/7 بازگشت به عقب 404
- 2/7 اسباب بازگشت به جاهلیت 406
- الف:نشناختن امام 406
- ب:باده نوشی 408
- پژوهشی در اسباب بازگشت به جاهلیت 409
- اشاره 409
- هشدار قرآن 410
- عوامل ارتجاع 411
- حرف الالف 435
- حرف البا 437
- حرف الثا 440
- حرف الجیم 440
- حرف الذال 441
- حرف الدال 441
- حرف الخا 441
- حرف الحا 441
- حرف السیرا 442
- حرف الصاد 443
- حرف السیر 443
- حرف الطا 444
- حرف الغیر 445
- حرف الغیر 445
- حرف القاف 446
- حرف الکاف 446
- حرف المیم 448
- حرف اللام 448
- حرف النون 452
- حرف الیا 453
- حرف الواو 453
ح:گزینش بهتر
379.امام علی علیه السلام: خرد،تو را به سودمندتر فرمان دهد و جوانمردیْ به زیباتر.
380.امام علی علیه السلام: آنکه خوبی را از بدی باز نشناسد،به سان چارپایان است.
381.امام علی علیه السلام: خردمند،آن نیست که خوبی را از بدی بازشناسد؛بلکه آن است که از میان بدی ها مناسب تر را تشخیص دهد.
ط:بهره وری از عمر
382.امام علی علیه السلام: خردمند آن است که دمی را در کارهای بی سود صرف نکند و آنچه برای همیشه همراه او نماند،ذخیره نسازد.
383.امام علی علیه السلام: اگر عقل سالم باشد،هر انسانی از فرصتهایش بهره مند گردد.
ر.ک:ص 159«ترک بیهودگی ها».
ی:گفتار درست
384.امام علی علیه السلام: از نشانه های خردمندیْ به درستی سخن گفتن است.
385.امام علی علیه السلام: سخن زیبا،نشانۀ زیادتی عقل است.
386.امام علی علیه السلام: عقل آدمی از گفتار نیکویش استنباط شود و پاکی ریشه اش از کارهای زیبایش شناخته گردد.
387.امام صادق علیه السلام: انسانها بر سه گروه اند:خردمند،احمق و بدکار.خردمند،کسی است که اگر از او بپرسند،پاسخ دهد،و اگر سخن گوید،به درستی سخن گوید،و اگر گوش کند،استفاده برد.احمق آن است که اگر تکلّم کند،شتاب کند؛اگر سخن گوید،سراسیمه شود،و اگر بر کار زشت وا داشته شود،آن را انجام دهد.بدکار،کسی است که اگر او را امین شماری،خیانت ورزد،و اگر با