خردگرایی در قرآن و حدیث صفحه 326

اگر آدمی که هر ساعت در انتظار مرگ به سر می برد،از گناهان دست برندارد،در صورتی که به طول زندگانی اطمینان داشته باشد،سزاوارتر است که مرتکب گناهان بزرگ شود.[به هر حال] در انتظار مرگ بودن، برایش بهتر است از اطمینان به بقا در دنیا.از آن گذشته،اگر انتظار مرگ برای دسته ای از مردم،سودمند نباشد و به لهو و لعب مشغول شوند و از آن پند نگیرند،گروهی دیگر پند گیرند و از معاصی،کناره گیری کنند و رفتار صالح را ترجیح دهند و از اموال و اجناس گرانبهای خود،در صدقه بر فقرا و مساکین مصرف کنند.از این رو،عادلانه نیست که این گروه از این فضیلت بهره مند نشوند چون گروهی دیگر بهره مند نمی شوند.

4/5 آنچه در رفتار با نادان شایسته است

الف:سلام گفتن به هنگام گفتگو

قرآن

و بندگان خدای رحمان کسانی اند که روی زمین به نرمی گام برمی دارند،و چون نادانان ایشان را طرف خطاب قرار دهند،به ملایمت پاسخ می دهند.

و چون لغوی بشنوند،از آن روی برنمی تابند و می گویند:کردارهای ما از آنِ ما و کردارهای شما از آنِ شماست.سلام بر شما ! جویای [مصاحبت] نادانان نیستیم.

حدیث

1097.نعمان بن مقرِّن: مردی،شخصی را نزد پیامبر صلی الله علیه و آله دشنام می داد و او در جواب می گفت:«بر تو سلام!».پیامبر صلی الله علیه و آله فرمود:«آگاه باشید! فرشته ای در میان شما دو نفر است که از تو دفاع می کند.هرگاه او تو را دشنام می دهد و می گوید:«تو چنینی،بلکه تو سزاوارتری»،و وقتی تو در پاسخ می گویی:«بر