خردگرایی در قرآن و حدیث صفحه 328

تو سلام !»،[آن فرشته] می گوید:«نه،بلکه تو سزاوار [سلام و درود] هستی».

1098.امام علی علیه السلام -در وصف یارانش-:اگر در روز،آنان را ببینی،آنها را گروهی خواهی یافت که«به نرمی بر زمین راه می روند»و به نیکی با مردم سخن می گویند«و اگر نادانان با آنان در گفتگو شوند،به ملایمت پاسخ دهند»و«اگر به کاری لغو و بیهوده برخورد کنند به بزرگواری از آن بگذرند».

1099.امام صادق علیه السلام -در وصف شیعیان-:اگر فرد نادانی،آنان را طرف خطاب قرار دهد،به نرمی پاسخ دهند،و اگر نیازمندی به آنان پناه برد،بر او ترحّم کنند، و در هنگام مرگ،غمگین نباشند.

1100.الاغانی: ابراهیم،فرزند خلیفه عباسی،بسیار با امیرمؤمنان دشمن بود.روزی به مأمون گفت که علی علیه السلام را در خواب دیده است و از او پرسیده:«کیستی؟».

جواب داده است که علی بن ابی طالب است.

[ابراهیم گفت:] مقداری راه رفتیم تا به پلی رسیدیم.خواست زودتر از من عبور کند،او را گرفتم و گفتم:«تو ادّعای فرمانروایی داری با آنکه ما شایسته تر بدان هستیم.او در جواب،پاسخی بلیغانه،آن گونه که او را وصف می کنند،نداد».مأمون گفت:«مگر چه پاسخ داد؟».ابراهیم گفت:«چیزی جز سلاماً سلاماً [درود،درود] نگفت».

مأمون گفت:«به خدا سوگند،بلیغ ترین پاسخ را داده است».ابراهیم گفت:

«چطور؟».مأمون گفت:«به تو فهمانده که نادانی و درخور گفتگو نیستی.

خداوند عزّوجلّ فرموده است:«هنگامی که نادانی با آنان گفتگو کند،گویند:

سلام».ابراهیم،شرمنده گشت و گفت:«کاش این قصه را برایت نمی گفتم».

ب:سکوت هنگام نزاع و درگیری

1101.پیامبر صلی الله علیه و آله: موسی علیه السلام،خضر علیه السلام را ملاقات کرد و گفت:«مرا پند ده».خضر فرمود:

«ای جویندۀ دانش...ای موسی ! اگر دانش می خواهی خودت را وقف آن ساز؛زیرا دانش،از آنِ کسی است که خود را وقف آن سازد؛از