جایگاه عقلانیت در اسلام صفحه 119

3. مشکلات مالی؛ اگر شخصی در میان گروهی زندگی کند که انیس و مونس ودوست و رفیقی در بین آن ها ندارد، در مشکلات مالی نیز کسی به یاری اش برنمی خیزد. امام علیه السلام می فرماید: «خداوند، باعث غنای چنین انسان هایی در زمان فقر و نیاز است» و مشکلاتشان را از جایی که انتظار ندارند حل می کند (وَمَنْ یَتَّقِ اللهَ یَجْعَلْ لَّهُ مَخْرَجآ * وَیَرْزُقْهُ مِنْ حَیْثُ لاَ یَحْتَسِبُ). (1)

4. بی قبیلگی؛ اگر احساس می کنی عزّت و اعتبار نداری و عشیره و قبیله ات به تو پشت کرده اند، نگران و ناراحت مباش، که خداوند پشت و پناه توست و چه پناهگاهی بهتر از خداوند متعال، که بهترین پناهگاه است.

بنابراین، خداوند، مونس چنین انسان هایی در غربت، رفیق آن ها در تنهایی، سبب غنای آن ها در زمان فقر و عزّت و اعتبار آن ها هنگام پشت کردن قبیله است. چنین افرادی نباید خود را ببازند، بلکه باید بر خدا تکیه کنند که همه مشکلات را حل می کند.

هجرت به کشورهای خارج

سؤال: آیا هجرت به کشورهای کفر برای تجارت و تحصیل و مانند آن جایز است؟

جواب: ما توصیه می کنیم که چنین مهاجرت هایی انجام شود تا آن کشورها از وجود مسلمانان خالی نگردد، چراکه مشکل آفرین خواهد بود. در کشورهایی که مسلمانان در آن سکونت دارند هنگام مناسبت های اسلامی، مجالس دینی برپا می شود و در ایّام عزاداری، دسته جات در کوی و برزن به راه می افتد و شعائر الهی تعظیم و تکریم می شود، بدین وسیله مردم آن کشورها با نام اسلام آشنا می گردند و بر آمار مسلمانان افزوده می شود.