جایگاه عقلانیت در اسلام صفحه 122

افراط و تفریط، ممنوع

متأسّفانه افراط و تفریط در مسائل مذهبی، زیاد و سرچشمه تمام انحرافات است. مثلا عدّه ای از مسلمانان، منکر شفاعت شده اند؛ در حالی که شفاعت در متن کتاب آسمانی ما آمده و آیاتی از قرآن بر آن دلالت دارد. ازجمله هنگامی که برادران حضرت یوسف علیه السلام متوجّه گناه و اشتباه خود شدند از پدر طلب شفاعت کرده و خطاب به وی عرض کردند: «(یَا أَبَانَا اسْتَغْفِرْ لَنَا ذُنُوبَنَا)؛ پدر! از خدا آمرزش گناهان ما را بخواه». (1) حضرت یعقوب علیه السلام در پاسخ فرمود: «(سَوْفَ أَسْتَغْفِرُ لَکُمْ

رَبِّی)؛ به زودی برای شما از پروردگارم آمرزش می طلبم». (2) این آیه دلالت بر

مشروعیّت شفاعت دارد.

هرچند آن را توجیه کرده و می گویند: این درباره زنده هاست و پیامبر صلی الله علیه و آله تا زنده بود شفاعت می کرد. امّا پس از مرگ شفاعت نمی کند.

می گوییم: آیا پیامبر صلی الله علیه و آله پس از مرگ سخنان ما را نمی شنود؟ می گویند: نه. می گوییم: پس معنای «السّلام علیک ایّها النّبیّ ورحمه الله وبرکاته» که هر مسلمانی در نمازهای خود خطاب به آن حضرت به زبان می آورد، چیست؟ دیگر پاسخ قانع کننده ای ندارند.

یا وقتی از آن ها پرسیده می شود: بی شک شهدا طبق صریح برخی از آیات قرآن (3) زنده اند. آیا پیامبر صلی الله علیه و آله، که به اعتقاد شما پس از مرگ سخنان ما را نمی شنود، از شهدا پایین تر است؟ پاسخی ندارند. خلاصه این که وهّابی ها با انکار شفاعت، راه افراط را پیموده اند.

از سوی دیگر، عدّه ای تفریط کرده و معتقدند: همین اندازه که رابطه ولایی انسان با ائمّه علیهم السلام برقرار باشد و دعای توسّل و کمیل و ندبه و زیارت عاشورایی

1- سوره یوسف، آیه 97 .
2- سوره یوسف، آیه 98 .
3- سوره بقره، آیه 154؛ آل عمران، آیه 169 .