جایگاه عقلانیت در اسلام صفحه 132

فراز بیست و سوم: نشانه دیگری برای عاقلان

اشاره

در بخش بیست و سوم روایت هشام چنین آمده است:

«یَا هِشَامُ! إِنَّ الْعُقَلاءَ تَرَکُوا فُضُولَ الدُّنْیَا فَکَیْفَ الذُّنُوبَ، وَتَرْکُ الدُّنْیَا مِنَ الْفَضْلِ، وَتَرْکُ الذُّنُوبِ مِنَ الْفَرْضِ؛ ای هشام! عُقلا فضول دنیا را رها نموده و خود را آلوده آن نکرده اند، تا چه رسد به گناهان (که به طریق اولی از آن دوری جسته اند) وترک فضول دنیا مستحب، امّا ترک گناهان واجب است».

انواع مواهب و نعمت های دنیا

این بخش از روایت، روح و جان انسان را تازه می کند و روشن است که مخاطب امام علیه السلام فقط هشام نیست، بلکه همه مسلمانان در تمام اعصار و مکان ها هستند. منظور از دنیا در این روایت، مواهب و نعمت های مادّی دنیاست، که به سه بخش تقسیم می شود:

اوّل: ضروریّات: که عمدتآ در پنج چیز خلاصه می شود و هرکس در دنیا به آن ها نیاز دارد: 1. لباس. 2. مسکن. 3. غذا. 4. همسر. 5. کسب و کار.

دوم: رفاهیّات: منظور از رفاهیّات، اموری است که اگر نباشد لطمه ای به زندگی انسان نمی زند، ولی وجود آن باعث رفاه و آسایش بیشتر است، نظیر: 1. وسیله نقلیه. 2. زیورآلات، به ویژه برای خانم ها البتّه در حدّ معقول. 3. محلّ پذیرایی از