جایگاه عقلانیت در اسلام صفحه 136

فراز بیست و چهارم: نگاه عاقلان به دنیا و آخرت

اشاره

امام کاظم علیه السلام در بخش بیست و چهارم حدیث می فرماید:

«یَا هِشَامُ! إِنَّ الْعَاقِلَ نَظَرَ إِلَی الدُّنْیَا وَإِلَی أَهْلِهَا فَعَلِمَ أَنَّهَا لاَ تُنَالُ إِلاَّ بِالْمَشَقَّهِ، وَنَظَرَ إِلَی الاْخِرَهِ فَعَلِمَ أَنَّهَا لاَ تُنَالُ إِلاَّ بِالْمَشَقَّهِ، فَطَلَبَ بِالْمَشَقَّهِ أَبْقَاهُمَا؛ ای هشام! انسان عاقل به دنیا و اهل آن نگاه کرده (و درباره آن ها اندیشیده) و ملاحظه کرده که جز با زحمت و مشقّت به آن نمی رسد، و به آخرت (نیز) نگاه کرده و دیده که آن هم جز با زحمت و مشقّت، دست یافتنی نیست. (او) با تحمّل این زحمت و مشقّت به دنبال آنچه پایدار است (آخرت)، می رود».

مشکلات دنیا

حقیقتآ رسیدن به نعمت های دنیا با مشکلات متعدّد و زحمات فراوان همراه است. به چند مثال در این زمینه توجّه فرمایید:

1. در کشاورزی: آماده کردن زمین، آبیاری، به ویژه در گرمای تابستان و زیر نور آفتاب یا در دل شب های زمستانی، آفت زدایی، مراقبت و محافظت از محصول، جمع آوری محصول و حمل و نقل آن به بازار برای فروش، ازجمله مشکلات است.

2. درباره کارگران معدن: گاه در روزنامه ها می خوانیم که معدنچیان فلان