جایگاه عقلانیت در اسلام صفحه 18

است، دقت فرمایید:

«(إِنَّ فِی اخْتِلاَفِ اللَّیْلِ وَالنَّهَارِ وَمَا أَنزَلَ اللهُ مِنَ السَّمَاءِ مِنْ رِزقٍ فَأَحْیَا بِهِ الاَْرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا وَتَصْرِیفِ الرِّیَاحِ وَالسَّحَابِ الْمُسَخَّرِ بَیْنَ السَّمَاءِ وَالاَْرْضِ لاَیَاتٍ لِقَوْمٍ یَعْقِلُونَ)؛ در آمدوشد شب و روز، و رزقی که خداوند از آسمان نازل کرده، و با آن، زمین را پس از مردنش حیات بخشیده، و (همچنین) در وزش بادها و ابرهایی که میان زمین و آسمان قرار گرفته اند، نشانه هایی است (از ذات پاک خدا و یگانگی او) برای گروهی که عقل خود را به کار می گیرند». (1)

خداوند متعال در این آیه شریفه به سه موهبت بزرگ اشاره کرده که هریک نقش مهمّی در حیات انسان و موجودات زنده دارد و هرکدام آیتی از آیات خدا محسوب می شود.

موهبت اوّل: نور

نظام «نور و ظلمت» و آمدوشد شب و روز، که هریک با نظم خاصّی جانشین دیگری می شود، بسیار حساب شده وشگفت انگیز است. چنانچه روز، دائمی یا بسیار طولانی بود، آن قدر حرارت بالا می رفت که تمام موجودات می سوختند، وهرگاه شب،جاویدان یا بسیار طولانی بود همه از شدّت سرما منجمد می شدند!

این احتمال نیز در تفسیر آیه وجود دارد که اختلاف، به معنای جانشینی یکدیگر نباشد، بلکه اشاره به همان تفاوتی باشد که شب و روز در فصول سال پیدا می کنند و براثر آن، محصولات مختلف، گیاهان و میوه ها و نزول برف