جایگاه عقلانیت در اسلام صفحه 21

از مردن زمین، کفر اهل آن است و کافر در حکم انسان مرده است!». (1)

ناگفته پیداست که این تفسیرها درحقیقت بیان مصداق های روشن آیه شریفه است و هرگز مفهوم آیه را محدود نمی کند.

در حدیث دیگری از امام کاظم علیه السلام آمده است:

«... فَاِنَّ اللهَ یُحْیِی الْقُلُوبَ الْمِیتَهَ بِنُورِ الْحِکْمَهِ کَما یُحْیِی الاَْرْضَ الْمِیتَهَ بِوابِلِ الْمَطَرِ؛ خداوند دل های مرده را به نور حکمت زنده می کند، همان گونه که زمین های مرده را به باران های پربرکت». (2)

آیه پنجم: نشانه های عظمت پروردگار

پنجمین آیه ای که امام کاظم علیه السلام به آن استناد کرده، آیه شریفه 4 سوره رعد است. توجّه فرمایید:

«(وَفِی الاَْرْضِ قِطَعٌ مُّتَجَاوِرَاتٌ وَجَنَّاتٌ مِّنْ أَعْنَابٍ وَزَرْعٌ وَنَخِیلٌ صِنْوَانٌ وَغَیْرُ صِنْوَانٍ یُسْقَی بِمَاءٍ وَاحِدٍ وَنُفَضِّلُ بَعْضَهَا عَلَی بَعْضٍ فِی الاُْکُلِ إِنَّ فِی ذَلِکَ لاَیَاتٍ لِّقَوْمٍ یَعْقِلُونَ)؛ ودر روی زمین، قطعات متفاوتی در کنار هم وجود دارد؛ و باغ هایی از انگور وزراعت و نخل ها، (و درختان میوه گوناگون) که گاه بر یک پایه می رویند و گاه بر دو پایه؛ (و عجب آن که) همه آن ها از یک آب سیراب می شوند! و با این حال، بعضی از آن ها را از نظر میوه بر دیگری برتری می دهیم؛ در این ها نشانه هایی است برای گروهی که می اندیشند».

خداوند متعال در این آیه چند نمونه از نشانه های عظمت خود را بیان کرده ودر پایان، آن ها را نشانه هایی برای صاحبان عقل و خرد می شمرد. ابتدا می فرماید: قطعاتی در سطح زمین در جوار یکدیگر وجود دارد که استعدادهای آن ها متفاوت است، یکی استعداد کشت گندم و جو دارد، دیگری برای کاشت