جایگاه عقلانیت در اسلام صفحه 22

صیفی جات مستعد است و قطعه دیگر برای اهداف دیگر. باغ هایی احداث می شود از انگور، باغ هایی از زرع و کشت دانه های مختلف، باغ هایی از درختان خرما. زمین ها به ظاهر یکنواخت هستند، امّا محصولات متنوّع و مختلفی دارند.

متأسّفانه بسیاری از مسائل، پدیده ها، حوادث و نعمت ها، براثر عادت برای ما عادی و معمولی و کم ارزش شده، امّا هنگامی که با دقّت درباره آن ها مطالعه وتفکّر و اندیشه می کنیم، آن ها را از عجایب خلقت خداوند می یابیم.

زمینی که نه ترش است، نه شیرین، نه عطر و بوی خاصّی دارد، و نه دارای خاصیّت دارویی ویژه ای است، بلکه خوردن آن حرام است (1) ، هنگامی که آبیاری می شود و با بذرها و تخم ها و دانه ها پیوند می خورد، انواع میوه های ترش وشیرین با ویتامین ها و پروتئین های مختلف از آن تولید می شود.

از آب و زمین واحد، 70 نوع انگور و شاید بیش از 70 نوع خرما و صدها نوع گندم و مانند آن به دست می آید. ریشه ها، برگ ها، گل ها، شهدها و ساقه های گیاهان هرکدام خاصیّت دارویی ویژه ای دارند. حتّی از خارهای برخی از گیاهان که در بیابان ها می روید و انسان تصوّر می کند بی مصرف است، برای درمان بعضی از بیماری های صعب العلاج استفاده می شود. انواع گل ها با رایحه های مختلف و مناظر زیبا و چشم نواز که یک دنیا زیبایی و جمال و طراوت به همراه دارد، محصول همین آب و خاک است.

آری، این خاک تیره و آب ساده، آثار متنوّع و گوناگونی دارند.

آیا این نعمت های ارزشمند و بی بدیل، شایسته تفکّر و اندیشه نیستند؟ با این که زمین و آب و حتّی درخت، واحد است، امّا همین درخت واحد میوه های متعدّدی می دهد که حاصل پیوند زدن شاخه های درختان دیگر بر روی آن است! راستی موادّ قندی که (مثلا) درخت زردآلو به ما هدیه می کند از کجاست؟ ریشه