جایگاه عقلانیت در اسلام صفحه 33

راستی، چگونه بت پرستان پا بر حکم عقل نهاده و حاضر به پرستش وعبادت بت های بی جانی می شوند که حتّی بر محافظت و دفاع از خویشتن قادر نیستند؟!

توحید، اصلی ترین مسئله در هر زمان

برخی تصوّر می کنند که بحث از توحید، فقط در عصر شرک و بت پرستی لازم بود، امّا اکنون که بساط بت پرستی برچیده شده، نیازی به این بحث نیست.

ولی این تصوّر صحیح نیست، زیرا شرک و بت پرستی ریشه کن نشده و در عصر و زمان ما نیز وجود دارد، با این تفاوت که شکل آن تغییر کرده است. هنگامی که اوّلین سکه طلا و نقره زده شد، شیطان آن را برداشت و بوسید وگفت: «اکنون دیگر نگران این نیستم که بنی آدم بت ها را نپرستند، چون درهم ودینار را خواهند پرستید» (ما اُبالی مِنْ بَنیآدَمَ اِذا اَحَبُّوکُما اَنْ لا یَعْبُدُوا وَثَنآ). (1)

تمام بدبختی های بشر براثر بت پرستی است. بت مقام، بت پول، بت هوی وهوس. و لذا در روایتی آمده است: «اَبْغَضُ اِلهٍ عُبِدَ عَلی وَجْهِ الاَْرْضِ الْهَوی؛ منفورترین نوع بت پرستی، پیروی از هوای نفس است». (2)

نقش تعقّل و اندیشه

خداوند متعال پس از استدلال منطقی و عقلی بر بطلان شرک و بت پرستی، مخاطبین خود را انسان ها و اقوام عاقل و اندیشمند معرّفی می کند.

حضرت علی علیه السلام فرمود: «همه نقص ها و کوتاهی ها و رذایل اخلاقی افراد (نظیر ترس، بخل، ضعف نفس، حسادت و مانند آن) را تحمّل می کنم، امّا دو چیز برای من قابل تحمّل نیست: بی عقلی و بی دینی؛ زیرا زندگی بدون دین