جایگاه عقلانیت در اسلام صفحه 5

فراز اوّل: بشارت به عاقلان

اشاره

امام علیه السلام در بخش اوّل روایت می فرماید:

«یَا هِشَامُ إِنَّ اللَّهَ تَبَارَکَ وَتَعَالَی بَشَّرَ أَهْلَ الْعَقْلِ وَالْفَهْمِ فِی کِتَابِهِ، فَقَالَ: (فَبَشِّرْ عِبَادِ * الَّذِینَ یَسْتَمِعُونَ الْقَوْلَ فَیَتَّبِعُونَ أَحْسَنَهُ أُولَئِکَ الَّذِینَ هَدَاهُمُ اللَّهُ وَأُولَئِکَ هُمْ أُولُوا الاَْلْبَابِ) (1) ؛

ای هشام! خداوند در قرآن مجید به عاقلان و اهل درک و فهم بشارت داده، آن جا که فرموده است: پس بندگان (خاص و ویژه) مرا بشارت ده. همان کسانی که سخنان را می شنوند و از نیکوترین آن ها پیروی می کنند؛ آنان کسانی هستند که خدا هدایتشان کرده، و آن ها خردمندانند».

از آن جا که بیشترین سخن ها درباره عقل است، امام کاظم علیه السلام از آیه شریفه ای که درباره عقل و دانش سخن به میان آورده، استفاده کرده است.

در آیه مورد بحث، چند نکته به چشم می خورد:

1. آزادی بیان

کسانی که گمشده ای دارند، به هر سخنی گوش می دهند تا شاید گمشده خود را در آن بیابند. خداوند متعال به این انسان ها سفارش می کند که به همه سخنان با دقّت گوش فرا دهند و بهترین آن را انتخاب کنند.