جایگاه عقلانیت در اسلام صفحه 72

2. تفسیر «من یشاء»

این تعبیر به معنای «دادن بی حساب و کتاب» نیست، بلکه معنای آن این است که خداوند به مقتضای حکمتش به آن کس که لایق باشد و خداوند او را شایسته بداند، می دهد. همان گونه که در تعبیرات مشابه، نظیر (یَغْفِرُ لِمَنْ یَشَاءُ) (1) و (وَیُعَذِّبُ

مَنْ یَشَاءُ) (2) نیز به معنای لیاقت غفران و استحقاق عذاب است. خداوند کسی را که

لایق بخشش باشد، می بخشد و کسی را که مستحقّ عذاب باشد عذاب می کند.

3. خیر کثیر چیست؟

خداوند به هرکس علم و حکمت عنایت کند به او خیر کثیر داده است. منظور از خیر کثیر، خیر دنیا و آخرت است. همان گونه که بدبختی دنیا براثر جنگ، وجنگ و ناآرامی ها نتیجه جهل است. بنابراین، خیر دنیا و آخرت در سایه علم وآگاهی است.

آیه دوم: راسخان در علم

دومین آیه ای که امام کاظم علیه السلام در بحث اولوا الالباب به آن استناد کرده، آیه هفتم سوره آل عمران است. این آیه درباره راسخان در علم سخن می گوید. آنان که علمشان موقّت و متزلزل نیست، بلکه دارای علمی ثابت و ریشه دارند که در اعماق وجودشان جای گرفته است. این گونه افراد در محکمات و متشابهات دچار لغزش نمی شوند، بلکه به هر دو ایمان دارند، محکمات را گرفته

و در متشابهات به اهلش رجوع می کنند. اگر چیزی را درک نکردند فورآ آن را انکار نمی کنند.

آیه شریفه راسخون در علم، به دو شکل تفسیر شده است: