جایگاه عقلانیت در اسلام صفحه 85

تصویری گویا از دنیا

در قسمت دوم از فراز دوازدهم روایت، چنین آمده است:

«یَا بُنَیَّ! إِنَّ الدُّنْیَا بَحْرٌ عَمِیقٌ، قَدْ غَرِقَ فِیهَا عَالَمٌ کَثِیرٌ، فَلْتَکُنْ سَفِینَتُکَ فِیهَا تَقْوَی اللَّهِ، وَحَشْوُهَا الاِْیمَانَ، وَشِرَاعُهَا التَّوَکُّلَ، وَقَیِّمُهَا الْعَقْلَ، وَدَلِیلُهَا الْعِلْمَ، وَسُکَّانُهَا الصَّبْرَ؛ ای فرزندم! دنیا (همچون) دریای عمیق و گودی است که (اقوام و ملل) و انسان های مختلفی در آن غرق شده اند، لذا باید (برای نجات خویشتن) کشتی ای از تقوا آماده کنی که زاد و توشه اش ایمان، و نیروی محرّکه و بادبان هایش توکّل وناخدای آن عقل و دلیل و راهنمای آن علم و لنگرش صبر باشد».

همان گونه که گذشت، موانع مختلفی از قبیل هوای نفس، تکبّر و تعصّب وخودخواهی، منافع مادّی و جناحی و مانند آن، باعث می شود که انسان ها تسلیم حق نشوند.

یکی دیگر از موانع و حجاب ها، وابستگی به دنیاست، که در این بخش از روایت به آن پرداخته شده است.

دنیا در روایات به امور مختلفی تشبیه شده است؛ ازجمله:

1. مزرعه؛ در روایتی از پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله می خوانیم: «اَلدُّنْیا مَزْرَعَهُ الاْخِرَهِ». (1)

2. پل؛ در حدیث دیگری به نقل از حضرت مسیح علیه السلام آمده است: «اَلدُّنْیا قَنْطَرَهٌ». (2)

3. مسجد؛ در روایت دیگر به نقل از حضرت علی علیه السلام آمده است: «اَلدُّنْیا ... مَسْجِدُ أَحِبّاءِ اللهِ». (3)

4. دانشگاه؛ در حدیثی از همان حضرت می خوانیم: «اَلدُّنْیا ... دارُ مَوْعِظَهٍ». (4)

1- میزان الحکمه، باب 1212، ح 5747 (ج 3، ص 1193).
2- میزان الحکمه، باب 1259، ح 6033 (ج 3، ص 1237).
3- بحارالانوار، ج 73، ص 125، ح 119.
4- بحارالانوار، ج 73، ص 129، ح 135.