عقل و ادب ادامه ی انقلاب اسلامی در این تاریخ صفحه 321

که شما در این موضوع دارید با یک نقطه ابهام روبرو است که ما تا کجا باید با این نوع افراد و جریان ها کنار بیاییم تا جای نقد جریان های مقابل و معاند گم نشود و متهم به سکولاریسم از یک طرف و لیبرالیسم از طرف دیگر نشویم.

کلافه همه یا هیچ

سؤال دیگر: در این جا طبق سخنان جنابعالی مسئله ی اصلی ما این است که باید مطابق تاریخی که با انقلاب اسلامی شروع شده برای گروه های مختلف جایگاهی را که دارند، ببینیم و نسبت آن ها را در رابطه با انقلاب اسلامی و اهداف درازمدت و کوتاه مدت آن برای خود روشن کنیم، تا گرفتار نگاه های افراطی و تفریطی که احزاب گرفتار آن هستند، نشویم و این غیر از نسبت درونی و قلبی است که باید بین مؤمنین برقرار شود. موضوع مورد بحث مثال های متعددی می تواند داشته باشد. از همان بحث خلفا شروع می کنیم که از یک طرف نظر به جایگاه آن ها می کنیم و تفاوتی که با امثال معاویه دارند و از طرف دیگر نسبتِ قلبی که باید با آن ها داشته باشیم که در مقایسه با حضرت علی علیه السلام هیچ جایگاه قلبی برای آن ها قائل نیستیم. در نمونه های متأخر در خودِ انقلاب اسلامی، تفاوت نگاه مرحوم شهید بهشتی و شهید محمد منتظری نسبت به بنی صدر بود. شهید بهشتی مسلّم هیچ ارادت قلبی به بنی صدر ندارد ولی در آن مرحله ی تاریخی برای او جایگاهی را می شناسد که نسبت به اهداف کوتاه مدت انقلاب نمی تواند مستقیماً با او درگیر شود و انقلاب اسلامی نوپا را گرفتار