عقل و ایمان از دیدگاه ابن رشد، صدرالمتالهین شیرازی و ایمانوئل کانت صفحه 200

استدلال عقلی ناممکن دانسته است. با این حال او به خدا و جاودانگی نفس در عالم آخرت و نیز به آزادی اراده و اختیار آدمی معتقد است و این معانی را در فلسفه اخلاق خود، بدون استعانت از دلایل مبتنی بر مفاهیم عقلی اثبات کرده است و آن گاه از رهگذر فلسفه اخلاق به دین رسیده است. بنابراین فهم آراء دینی او موقوف به آشنایی با فلسفه اخلاق اوست و آشنایی با فلسفه اخلاق او نیز مستلزم آگاهی از اصول معرفت شناسی وی و نتایج حاصل از آن است.

کانت به کدام عصر متعلق است ؟

بحثی وجود دارد مبنی بر اینکه آیا کانت را باید متعلق به قرن هجدهم دانست یا قرن نوزدهم. تاریخ تولد و مرگ او (1724-1804م) نشان می دهد که می توان او را در هر دو قرن قرار داد. به نظر می رسد عقاید او نیز چنین امری را مجاز می داند. اندیشه های او از نظر عقل گرایی و تجربه گرایی قرن هجدهمی است و از طرف دیگر، کاملاً بدیع می باشد. شک او بر قرن نوزدهم سایه ای طولانی افکنده است. کانت نشان دهنده اعتماد انسان جدید به نیروی عقل دربرخورد با امور مادی و ناتوانی آن در برخورد با امور مابعدالطبیعه است.

خلاصه و جمع بندی کتاب «دین در محدوده عقل تنها»

انقلاب کپرنیکی کانت در کتاب «دین در محدوده عقل تنها»، بیانگر این پیام است که دین برای زندگی کردن است، نه زندگی برای دین داشتن، و دینی که نتواند جوابگوی نیازهای زندگی زمان خود باشد، حق طبیعی آن حذف از صحنه زندگی است. در نظر کانت اخلاق تعیین کننده شأن