عقل و ایمان از دیدگاه ابن رشد، صدرالمتالهین شیرازی و ایمانوئل کانت صفحه 59

پاسخ ساده است. شما باید خویشتن را متعهد سازید، شما باید به درون ایمان جست بزنید؛ یعنی ایمان بیاورید بدون آنکه هیچ گونه دلیل و قرینه ای حاکی از صدق اعتقادتان در دست داشته باشید». (1)

ارزیابی دیدگاه ایمان گرایی

به ایمان گرایی اشکالات متعددی وارد شده و از جنبه های مختلف مورد نقد و بررسی قرار گرفته است. ما در این جا به چند اشکال و نقد اشاره می کنیم:

اولاً، اگر ایمان آوردن مستلزم ریسک کردن و جست زدن در تاریکی است، فرد چگونه باید تصمیم بگیرد که به کدام حوزه دینی یا اعتقادی جست بزند یا وارد بشود.

ثالثاً، ایمان گرایان کارکرد و ثانیاً، لازمه این رویکرد پذیرفتن پلورالیزم دینی است؛ یعنی اینکه ایمان به هر دینی می تواند نجات بخش باشد. گوهر دین، عشق و شوریدگی نسبت به خداوند است، درحالی که ایمان گرایان از قبیل کی یرکگارد، ویتگنشتاین و...، دین خود را دین اصلی و انحصاری می دانند.

حکم عقل را تعویقی و تعلیقی می دانستند و لذا می گفتند باید به ایمان گرایی رو آورد. ولی می توان گفت اولاً به دلیل وجود بدیهیات و برهان های مبتنی بر بدیهیات، همه احکام عقل تعلیقی و تعویقی نیست. ثانیاً در اثبات و توجیه عقاید و ایمان دینی - گرچه احکام عقلی جزمی و نهایی نیستند - مفید و قابل استفاده هستند.