معرفت شناسی باور دینی از دیدگاه مرتضی مطهری و آلوین پلنتینگا صفحه 105

ارزش واقعی پیدا می کند. عده ای می گویند عمل، هیچ کاره است و هر چه هست ایمان است. عده دیگر می گویند باید عمل، اثر داشته باشد، نه ایمان؛ وعجیب این است که هر دو دسته می گویند قرآن همین مطلب را تأیید کرده است. حال باید ببینیم مطلب از چه قرار است. یک اصلی در قرآن است که این اصل، مطلب را کاملاً روشن می کند. آن آیات 20-18 سوره اسراء است. خلاصه این آیات این است که هر کسی در هر راهی که تلاش می کند و به سوی هر مقصدی که برود و فعالیت کند، خدا اجرش را در همان مقصد ضایع نمی کند. خدا این عالم و این دستگاه هستی را به صورت یک دستگاه آماده برای کشف کردن و محصول برداشتن ساخته است. (1)

5- کارکردهای ایمان

ایمان تأثیرات روحی - روانی اخلاقی و اجتماعی بسیاری دارد که به برخی از آنها اشاره می شود:

1. ایمان است که زندگی را در درون جان ما بر ما وسعت می بخشد و مانع فشار عوامل روحی می گردد. ایمان مذهبی از آن جهت که تلقی انسان را نسبت به جهان سامان می بخشد و آفرینش را هدفدار و هدف آن را تکامل و سعادت معرفی می کند، طبعاً نگاه انسان را نسبت به نظام هستی و قوانین حاکم برآن خوش بینانه می سازد.

2. انسان به حکم ایمان مذهبی، جهان را به نور حقیقت روشن می بیند و همین روشن بینی، فضای روح او را روشن می کند؛ برخلاف فرد بی ایمان که جهان در نظرش پوچ است و به همین سبب خانه دلش نیز در این تاریک خانه که خود فرض کرده، تاریک و مظلم است.

3. در منطق فرد با ایمان، جهان نسبت به ظلم یا عدالت، بی طرف نیست و عکس العمل جهان در برابر این دو یکسان نمی باشد. دستگاه آفرینش حامی مردمی است که در راه حق و حقیقت و درستی و عدالت و خیرخواهی تلاش می کنند.

4. ایمان مذهبی به حکم اینکه یک طرف معامله است، نسبت به جهان که طرف دیگر معامله است، اعتماد و اطمینان می بخشد، دلهره و نگرانی نسبت به رفتار جهان، را در برابر انسان زایل می سازد و به جای آن آرامش خاطر به او می دهد.