معرفت شناسی باور دینی از دیدگاه مرتضی مطهری و آلوین پلنتینگا صفحه 144

اما در حال حاضر، ما شاهد توجه فزاینده ای به نقش توجیهی تجربه دینی هستیم. به هرحال تجربه دینی، یک نوع احساس آگاهی است که از مواجهه با خداوند و شهود او به دست می آید. انسان خداوند را به گونه های مختلفی شهود می کند؛ گاهی این شهود به واسطه شیء محسوس و در دسترس همگان صورت می گیرد و گاهی به واسطه پدیده ای شخصی و منحصر به فرد و گاهی نیز از راه های دیگر. (1)

بنابراین باید گفت که چون باورهای حسی مبتنی بر تجربه اند و در دسترس همگان قرار دارند، عمومی هستند، ولی باورهای دینی چون مبتنی برتجربه دینی اند که در دسترس همگان نیست، غیر عمومی اند. ولی این موضوع مانع از این نیست که باورهای دینی واقعاً پایه باشند؛ زیرا چنین شرطی برای باورهای پایه نیست و اگر بخواهیم باورهای پایه را به آن مقید کنیم، دچار تناقض خواهیم شد. (2)

1- مبناگروی پلنتینگا

پیشرفت هایی که اخیراً در معرفت شناسی حاصل شده است، الهام بخش بسیاری از بحث های موجود در فلسفه دین بوده است. عمده این بحث ها در فلسفه دین، بر موضوع توجیه عقلانیت باورهای دینی (3) متمرکز است. آن دسته از فیلسوفان متدینی که در این حوزه کار می کنند، بیشتر به دنبال بیان و اثبات این نکته اند که باورهای دینی می توانند به لحاظ عقلانی مقبول و موجه باشند، اما پیش از هر چیز باید معنای مفرداتی نظیر باور، موجه بودن و علم دانستن را روشن سازیم. (4)

از مهم ترین دستاوردهای فیلسوفان، پی بردن به این نکته بوده که حصول معرفت (5) به معنای باور صادق موجه، امر بسیار دشواری است، البته اگر محال نباشد. صدق چیزی نیست که به ارزانی به دست آید. نباید بپنداریم آنچه در انبان ذهن داریم از سنخ

چیزهایی است که احتمال خلافشان نمی رود و نه تنها اینک صادق است

1- (1) . مایکل پترسون، عقل و اعتقاد دینی، ص38.
2- (2) . C. F. Hoitenga, Dewey, J, Faith and Resson From Plato to Plantinga, pp. 184-185.
3- (3) . Justification and rationality of religious belief.
4- (4) . عقل و ایمان، ص117.
5- (5) . Knowledge.