معرفت شناسی باور دینی از دیدگاه مرتضی مطهری و آلوین پلنتینگا صفحه 16

این معارف نیز در معرفت شناسی دینی از معیارهای خاص معاصر پیروی می کنند. محور معرفت شناسی دینی، گزاره ها و آموزه های دینی است و در این میان، اعتقاد به خدا حساسیتی ویژه دارد. اکنون باید پرسید آیا باور به وجود خدا امری معقول است یا نه؟ پاسخ به این پرسش از مهم ترین دغدغه های معرفت شناسان دینی است.

2- رابطه معرفت شناسی با فلسفه دین

میان معرفت شناسی و فلسفه دین ارتباط مهم و تنگاتنگی برقرار است. معرفت شناسی از علومی است که برای بسیاری از مسائل عمده و اساسی فلسفه دین، سرنوشت ساز و تعیین کننده است. اگر پاره ای از مباحث فلسفه دین را خوب بکاویم و از هم بشکافیم به معرفت شناسی راه خواهیم برد. معرفت شناسی در مورد عقل و ایمان، ریشه، مبنا و اساس فلسفه دین است. (1)

3- نقش معرفت شناسی در فلسفه دین

الف) در مبانی فلسفه دین

یکی از مباحث مهم در معرفت شناسی، «امکان معرفت» است. اگر در اولین گام تلاش فکری از عهده ردّ شکاکیت برنیاییم، هیچ زمینه ای برای مباحث دین شناسانه باقی نخواهد ماند و یکسره به وادی شکاکیت دینی فرو می غلطیم؛ ازاین رو لازم است با بررسی و ارزیابی ادله شکاکان قدیم و جدید و با مطرح کردن امکان معرفت، راه را بر معرفت شناسی بگشاییم تا بتوانیم در مسائل فلسفه دین قدم برداریم.

ازآنجاکه مسئله اقامه دلیل، جایگاه ویژه ای در معرفت شناسی دارد، در نظریه معرفت به بررسی این مطالب می پردازند که اصولا ًدلیل چیست؟ توجیه باور چگونه است؟ دلیلیت دلیل به چیست؟ آیا دلیل نفسی است یا نسبی؟ آیا دلیل برای همه انسان ها دلیل است یا برای گروهی خاص؟ روشن است که پیش از پاسخ به پرسش های پیش گفته، از عهده اقامه دلیل برای دعاوی اصلی دین برنخواهیم آمد.