معرفت شناسی باور دینی از دیدگاه مرتضی مطهری و آلوین پلنتینگا صفحه 187

بنابراین اگر چه ایمان دینی در پیدایی خود نیازمند استدلال و تفکر عقلی و فلسفی نیست، اما در مصون ماندن از شبهات، به استدلال عقلی و فلسفی نیازمنداست.

5- ارزیابی دیدگاه پلنتینگا

در مجموع، دیدگاه پلنتینگا از بعضی جهات قابل دفاع است. پایه دانستن ایمان به خدا به این معنا که در فطرت ادراکی و احساسی انسان ریشه دارد، با آیات قرآنی و روایات اسلامی هماهنگ است. قرآن کریم خداوند را نور آسمانها و زمین دانسته است. (اللّهُ نُورُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ) . (1)

روشن ترین چیزی که انسان در جهان محسوس می شناسد نور است. نور دانستن خداوند بیانگر این حقیقت است که وجود آسمانها و زمین جلوه هایی از نور وجود خداوند هستند. تفکر در شگفتی های آفرینش، وجود خداوند را همچو نوری تابناک در برابر دیدگاه عقل و فطرت انسان نمایان می سازد.

قرآن کریم، دین را - که خداباوری شالوده آن است - ، مقتضای فطرت انسان دانسته و از انسان می خواهد که به ندای فطرت گوش جان بسپارد و از مسیر درست آن منحرف نشود:

(فَأَقِمْ وَجْهَکَ لِلدِّینِ حَنِیفاً فِطْرَتَ اللّهِ الَّتِی فَطَرَ النّاسَ عَلَیْها) . (2)

بدین جهت است که در قرآن هیچ گونه استدلالی بر وجود خداوند به چشم نمی خورد. آنچه قرآن کریم بر آن تأکید ورزیده، تنها صفات جمال و جلال خداوند است که تفکر در جهان خلقت یکی از راه های شناخت صفات جمال و جلال الهی است. (3)

فطری بودن معرفت به خداوند در روایات اسلامی نیز مورد تأکید قرار گرفته است. پیامبر صلی الله علیه و آله فرموده است:

«کل مولودٍ یولد علی الفطره» .

امام باقر علیه السلام در شرح این حدیث فرموده است:

هر انسانی براساس معرفت به اینکه خداوند آفریدگار او است. به دنیا می آید. (4)

1- (1) . نور، 35.
2- (2) . روم، 30.
3- (3) . تفسیر المیزان، ج1، ص395.
4- (4) . کلینی، الکافی، ج2، ص10.