عقل کلید گنج سعادت صفحه 105

می گردند. 4 ماده وجود انسان ها،ماده وجود حیوانات،دریاها،معدن ها و کوه هاهمه از خاک است.این مجموعه خاکی هم ماده اولیه اش دخان است و هستی کل موجودات عالم در اصل به دخان بازمی گردد.پس، همه موجودات عالم در اصل یک حقیقت دارند و آن اراده وجود مقدس حضرت حق است. 5 نتیجه آن که مجموعه هستی،به شکل فعلی اش،در اراده حضرت حق مستغرق و فانی است:

«و لیس فی الدار غیره دیّار». 6

تا این جا دانستیم که حقیقت یکی است و تنها جلوه ها مختلف است و ما با تمام حیوانات عالم در ذات آفرینش مشترک هستیم.انسان و حیوان نیز با نباتات مشترک اند،و هرسه این ها با جمادات،از کوه ها گرفته تا اکسیژن و نیروژن و آسمان ها و...،در دخان مشترک اند که حقیقت واحد خلقت است.این حقیقت واحد نیز خود تجلی اراده وجود اقدس پروردگار است؛یعنی پروردگار بدون نقشه و بدون این که ماده سابقه ای در وجود داشته باشد دست به آفرینش و خلقت زده و گاز و دخان را نیز فقط با اراده خود به وجود آورده است.بنابراین،پیش از دخان چیزی نبوده و ماده دیگری وجود خارجی نداشته است:

«کان اللّه و لم یکن معه شیء». 7

تنها خدا بود و هیچ چیز دیگری با او نبود.

وقتی اراده عاشقانه پروردگار بر این تعلق گرفت که نظامی به نام هستی را به وجود بیاورد،اراده خود را تجلی داد(به صورت دخان).

بعد،میلیاردها سال به این گاز در هم پیچیده فرصت داد تا این نظام با عظمت هستی به وجود بیاید.