عقل کلید گنج سعادت صفحه 133

سخن علامه طباطبایی

مسأله تفسیر اولین بار در زمان رسول خدا،صلی اللّه علیه و آله و سلم،مطرح شد و نخستین تفاسیر هم در همان زمان پدید آمد،لذا تعداد دقیق تفسیرهای نوشته شده را نمی توان حدس زد؛ولی علامه طباطبایی، قدّس سرّه،یک بار که خدمت ایشان رسیده بودم می فرمودند که اگر از زمان رسول خدا تا زمان ما،تمام تفسیرهای قرآن را جمع کنند و از من سوال کنند که دانشمندان در طی این هزار و پانصد سال با قرآن مجید چه کرده اند،جواب می دهم که همه ما فقط تا کنار دریا آمده ایم و از بیرون به دریا نگاه کرده ایم و هنوز نمی دانیم در این دریا چه خبر است.

آری،قرآن علم خدا و جلوه گاه اسماء و صفات و افعال و ذات اوست.

قرآن کتابی است که آیات آن با نظام آفرینش هماهنگ است و با بافت وجود انسان تناسب دارد.به طور کل،سه کتاب در این عالم بیشتر وجود ندارد:اول،کتاب تکوین است که کل این بنای هستی است؛دوم،کتاب نفس است که وجود انسان است؛و سوم،کتاب شرع است که قرآن مجید است.قرآن با همه آفرینش و با کل بافت انسان هماهنگ است؛ یعن محال است کسی دفتر آفرینش را ورق بزند و آیه ای از قرآن را بر خلاف یکی از آیات آفرینش ببیند.ازاین رو،قرآن مهم ترین منبع برای تقویت عقل است.هرچه عقل بیشتر تغذیه شود،قوی تر می شود و دید بازتر و بصیرت بیشتر پیدا می کند.در نتیجه،دنیای باطن و آثار آن را در دنیای ظاهر ظهور می دهد.انسان،به واسطه ارتباط با قرآن،کارگاه عجیبی می شود که نمونه بارز آن امیر المؤمنین،علیه السلام،است.علی انسانی است که عقل و روحش با مفاهیم قرآن مجید تغذیه شده است.

به همین سبب است که محصول این انسان والا و این کارگاه ملکوتی