عقل کلید گنج سعادت صفحه 166

هرچه شرار است مستعد شریر است هرچه شریر است متسحق شرار است

نفس یکی دیو ریو و عقل پری وار بسته این دیو ریو بیهده کار است

چیست بغیر از چهار خلط و سه ارواح آن صنمی که غمش دل تو فگار است

خاک به چشمش کنند و سر به مغاکش سیمین تن دلبرت که لاله عذار است

عاقبت آن کل شود که پیش تو جزوست عاقبت آن گل شود که پیش تو خارست

آب چو از جوی اوست آب حیات است خاک چو از کوی اوست مشک تتار است

همت عالی نکو نه قامت عالی زان که بلندی سزای سرو و منار است. 9

کسی که تمام نیرویش را صرف درست کردن قیافه و فرم موهایش می کند،چهل سال دیگر که این مور و قیافه و شادابی را ندارد چه می خواهد بکند؟به محتویات این ظرف هم که توجهی نکرده است تا حداقل زیبایی عقل و روح داشته باشد.آن روز می خواهد چه کند؟ مساله تاسف بارتر این که هرچه این وضعیت بیشتر ادامه پیدا کند غفلت آدمی عمیق تر می شود و امید به بیداری او کمتر:

«ثُمَّ کانَ عاقِبَهَ الَّذِینَ أَساؤُا السُّوای أَنْ کَذَّبُوا بِآیاتِ اللّهِ وَ کانُوا بِها یَسْتَهْزِؤُنَ». 10

آن گاه،بدترین سرانجام،سرانجام کسانی است که مرتکب زشتی شدند،به سبب این که آیات خدا را تکذیب کردند و همواره آن ها را به مسخره گرفتند.

خواب غفلت در انسان گاهی این قدر سنگین می شود که اصل حقیقت خود را نیز فراموش می کنند.در نتیجه،از وجود ممتاز و متعالی آدمی تنها بدنی خسته و خمود می ماند که دیگر نه زیبایی و قدرت دارد،نه کاری می تواند انجام دهد،و نه می تواند توجهی راغیر از ترحم به خود جلب کند. 11 در آن زمان،انسان غافل یا روانی و دیوانه می شود یا خودکشی می کند یا تا وقتی بمیرد به همه چیز ناسزا می گوید و زندگی