عقل کلید گنج سعادت صفحه 223

است. 26 در ارزشش نیز همین بس که نامش در قرآن آمده و خداوند ایمان او را در قرآن ستوده است.این مقام اندکی نیست.مگر نه این است که شب های قدر وقتی مراسم احیاء برپا می شود می گوییم:

«اللهم بحق هذا القرآن،و بحق من أرسلته به،و بحق کل مؤمن مدحته فیه، و بحقک علیهم فلا أحد أعرف بحقک منک،بک یا اللّه». 27

مگر آسیه یکی زا مدح شدگان در قرآن نیست؟مقام این زن این قدر بلند است که شیعیان قرن هاست وقتی قرآن به سر می گذارند گویی خداوند را به حق آسیه قسم می دهند.این مقام را آسیه از همسری فرعون کسب نکرد،از همراهی با خدا و به کار گرفتن عقل به دست آورد.حال،خود بسنجیم که عقلی که در وجود ماست چقدر قیمت دارد؟و وجود ما چه ارزش و قیمتی دارد که خودمان از آن بی خبریم؟

مفهوم عقل در کلام امام صادق(علیه السلام)

روزی،از امام صادق،علیه السلام،پرسیدند:

«یابن رسول اللّه!ما العقل؟»

ای پسر رسول خدا،عقل چیست؟فرمود:

«ما عبد به الرحمن و اکتسب به الجنان».

عقل آن است که بدان خدای رحمان بندگی شود و بهشت به وسیله آن به دست آید.

چیزی است که اگر به آن پیوند بخوری،«عبد اللّه»می شوی و به خداوند می پیوندی.در حقیقت،راه جمع شدن تو با خدا و سرمایه ای است که با آن می توان بهشت را به دست آورد.پرسیدند:آنچه معاویه را در حکمرانی یاری می داد چه بود؟فرمود:

«تلک النکراء!تلک الشیطنه،و هی شبیهه بالعقل،و لیست بالعقل». 28

آنچه معاویه داشت عقل نبود،نیرنگ بازی و شیطنت بود؛چون وجود