عقل کلید گنج سعادت صفحه 320

[ق)،احمد(872-899 ق)،محمود(899-900 ق)،دوره هرج ومرج(900-911 ق).این سلسله به دست امرای شیبانی منقرض شد.تیموریان خدماتی نیز انجام داده اند.از جمله،خلیل،نوه تیمور،که شباهتی به او نداشت،اهتمام کامل به رفاه و سعادت مملکت معطوف داشت و خدماتی به علم و ادب کرد.شاهرخ نیز طرفدار جدی علوم و صنایع بود و مسجد گوهرشاد از اوست.پسر او الغ بیگ نیز دستور داد زیجی ترتیب دادند.حسین بن بایقرا نیز حامی علوم و ادبیات بود.ر ک:فرهنگ معین،ج 5،مدخل تیموریان،با تلخیص.]

(29) .امیر تیمور گورکانی سردار و پادشاه بزرگ مغول(و.736 ق جل 771 ق م.

807 ق).وی پسر امیر ترغای بود و در ترکستان و میان طایفه برلاس پرورش یافت و در سواری و تیراندازی مهارت یافت.در جوانی،حکومت شهر«کش»به او واگذار شد و پس از ازدواج با دختر خان کاشغر او را گورکان یعنی داماد نامیدند.در جنگ با والی سیستان،چند زخم برداشت و دو انگشت دست راستش افتاد و پای راستش چنان صدمه دید که تا پایان عمر می لنگید و بدین جهت او را تیمور لنگ خواندند.وی در 24 سالگی نامبردار شد و ده سال بعد که رقیب خود امیر حسین را مغلوب و مقتول ساخت به لقب«صاحبقران»ملقب گردید.تیمور بین سال های 773 و 781 چهاربار به خوارزم لشکر کشید و عاقبت آن جا را ویران کرد.دشت قفچاق و مغلوستان را نیز فتح نمود.در سال 782،پسر چهارده ساله خود میرانشاه را با سپاهی مامور تسخیر خراسان کرد و خود نیز بدانان پیوست.

نیشابور و هرات را گرفت و در هرات از کله های مردم مناره ها ساخت.سپس، مازندران را که تا سال 750 ق به دست ملوک باوند بود تسخیر کرد و در یورش سه ساله ای که از 788 تا 790 طول کشید آذربایجان،لرستان،ارمنستان، گرجستان،و شروان را تسخیر کرد و در اصفهان با هفتاد هزار سر بریده مناره ها ساخت.سپس،به شیراز شتافت و آن جا را تسخیر کرد.در سال 793 ق خوارزم را قتل عام کرد.یورش پنج ساله وی بین سال های 794 و 798 صورت گرفت و پس از آن حکومت هر شهری را به یکی از فرزندان یا خویشان خود داد.سپس،مسکو را مسخر کرد و در سال 801 هندوستان را فتح کرد و صد هزار تن را بکشت.