عقل کلید گنج سعادت صفحه 403

این دیده شوخ می برد دل به کمند خواهی که به کس دل ندهی،دیده ببند 13

5.پاکی زبان

«و کفّی لسانی».

زبانم را از همۀ گناهان پاک نگه داشتم.

این دهان بربند تا بینی عیان چشم بند آن جهان حلق و دهان 14

6.پرهیز از لقمۀ حرام

شکمم را از خوردن مال حرام محافظت کردم.

البته،این برنامه خیلی ساده به نظر می رسد،اما به قول امیر المؤمنین، علیه السلام،در مرحلۀ اجرا بسیار دشوار است و همگان اقرار خواهند کرد که انجام آن بسیار مشکل است؛اگر ناممکن نباشد. 15 اما،حقیقت این است که اگر انسان ها تاب بیاورند و این برنامه را به درستی اجرا کنند،قلبشان نورانی خواهد شد.

نهادینه سازی خصلت های نیکو

آری،هنر بزرگ این بردۀ سیاه چهره این بود:عاشقانه،شش خصلت مذکور را به کار گرفت و به تدریج توانست با آن ها یکی شود.وقتی با این خصال یکی شد،به حقیقت یکتای هستی دست یافت و با بصیرت کلی عالم ارتباط پیدا کرد.

مگر ممکن است انسان با واقعیات عالم وحدت پیدا کند؟آری،ممکن است؛آن هم وحدتی که محال است تفرقه در آن به وجود بیاید.گاهی اوقات،وقتی بلا یا مصیبتی یا فتنه ای به برخی انسان ها می رسد،استقامت خود را از دست می دهند و حتی از ایمان و اخلاق و...جدا می شوند.

بنابراین،بسیاری از خوب ها بد می شوند.البته،برعکس نیز ممکن است