عقل کلید گنج سعادت صفحه 43

یعنی اگر کسی به ثواب و اجر الهی برسد،از برکت رابطه با عقل است و اگر عقابی متوجه شود او به سبب بی بهرگی اش از آن است.به عبارت دیگر،کسی که همنشین و در ارتباط با عقل است و از نور و هدایت آن بهره می برد،به واسطه همین عقل و فکر و مغز و اندیشه،دارای اجر و بهره است.این نقش فوق العاده و باارزش عقل در عالم خلقت است،تا آن جا که رسول باکرامت اسلام،صلی اللّه علیه و آله،به امیر مومنان می فرماید ثواب یک ساعت بهره بردن از عقل از هفتاد سال عبادت بیشتر است 6 :

«یاعلی ساعه العالم یتکی علی فراشه ینظر فی العلم(علم)خیر من عباده سبعین سنه». 7

یعنی بهره کسی که گوش به زنگ فرمان و هدایت عقل نباشد و از فعالیت عقل بهره نگیرد و از این نورافکن الهی در وجود خود ثمر و نتیجه ای به دست نیاورد و آن را معطل بگذارد،حتی اگر در طی هفتاد سال زندگی همه روزها را روزه بگیرد و همه شب ها را به عبادت برخیزد،از بهره کسی که فقط یک ساعت از فعالیت عقل بهره می برد، کمتر است.بهره گیری از عقل نیز به این است که واقعیاتی که از راه عقل دریافت می شود و اندیشه صحیحی که بر اثر آن در انسان پدید می آید به کار گرفته شود.این نوع بهره گیری از عقل است که از عبادت هفتاد سال برتر است. 8

خواسته عقل و خواسته شهوت

گاهی،انسان در وجود خود میان دو امر قرار می گیرد و بین خواسته عقل و خواسته شهوتش گرفتار می شود.حتی می داند که پاسخ دادن به خواسته شهوت دراین باره کار درستی نیست،ولی نمی داند چه باید بکند و در تصمیم مردد می شود.برای مثال،وقتی انسان در برابر پولی