وسعت و قداست میدان عقل
در قرآن می خوانیم:
«وَ سَخَّرَ لَکُمُ اللَّیْلَ وَ النَّهارَ وَ الشَّمْسَ وَ الْقَمَرَ وَ النُّجُومُ مُسَخَّراتٌ بِأَمْرِهِ إِنَّ فِی ذلِکَ لَآیاتٍ لِقَوْمٍ یَعْقِلُونَ». 33
و شب و روز و خورشید و ماه را نیز رام و مسخّر شما قرار داد،و ستارگان هم به فرمانش رام و مسخّر شده اند؛قطعا در این حقایق نشانه هایی است بر توحید،ربوبیّت و قدرت خدا برای گروهی که تعقّل می کنند.
میدان عقل به اندازه همه هستی است.انسان،با وجود این بدن محدود، سرمایه ای در وجود خود دارد که میدان آن همه هستی است.البته،هیچ کس نمی تواند به تنهایی به همه هستی سفر کند،ولی به طور جمعی می توان این کار را انجام داد.امروزه،بشر با عقل خود هم به اعماق آب ها رفته و هم در حد امکان در عمق آسمان نفوذ کرده است.روی زمین نشسته ولی ستارگان را رصد می کند و با وسیله ای که به فضا فرستاده از خورشید عکس می گیرد و درباره آن تحقیق می کند.این کاربرد عقل و میدان نفوذ آن است که البته مرتبط به میدان ظاهر آن است.برای این که معلوم شود میدان باطن عقل تا کجاست و چه چیزهایی را رصد می کند لازم است به خطبه اول نهج البلاغه امیر المؤمنین،علیه السلام،مرجعه کنیم.آن جا میدان عقل انسان در عالم معنا به خوبی پدیدار می شود(در بخشی که حضرت به معرفی پروردگار می پردازد).به عبارت دیگر،عقل این قدر قدرت دارد که می تواند به حریم اسماء و صفات پروردگار عالم نیز راه ببرد،خدا را به درستی ببیند و مشاهدات خود را در مسجد کوفه،برای مردم بیان کند.این میدان باطنی عقل است. 34