عقل کلید گنج سعادت صفحه 71

عقل مسموع تبدیل کند.برای تبیین بهتر مطلب،باید گفت:قدرت درک انسان در یک سالگی به مراتب از قدرت درکش در شش ماهگی بیشتر است.این بدان معناست که عقل مسموع در انسان همواره در حال رشد است.این قدرت در دو سالگی بیشتر از یک سالگی است تا آن که در چهل سالگی به اوج خود می رسد. 7

البته،این رشد در همه انسان ها یکسان نیست و بسته به شخصیت و موقعیت افراد تفاوت می کند.در نهایت،قاعده کلی این است که هرکس بیشتر در صدد به کارگیری عقل باشد و توجهش به مسائل،خواه مسائل طبیعی و خواه الهی،بیشتر باشد نیروی عقلش نیز بیشتر است.به همین سبب است که امام صادق،علیه السلام،می فرماید خداوند متعال عقل پیغمبران خویش را از عقل مجموع مردم زمان آنان کامل تر قرار داد. 8 به طور قطع،کمال عقل انبیا نیز به دریافت های آن ها مربوط بوده است؛ حال یا دریافت هایی که از طریق دل داشته اند یا آن دریافت هایی که از راه حواس ظاهر داشته اند.

انس با اهل معرفت

از لقمان حکیم 9 نقل شده است که به پسرش فرمود:من،از ابتدای جوانی تاکنون،نزدیک به چهل هزار نفر از اهالی معرفت را ملاقات کرده در خدمت آنان زانو زده و به سخنانشان گوش داده ام.مسلما،هدف ایشان از این ملاقات ها نیز تغذیه عقل بوده است نه صرف همنشینی.

پس،تعجبی ندارد اگر لقمان به این درجه از آگاهی و معرفت رسیده است،زیرا به واسطه ارتباط با اهل معرفت،نیروی آن چهار هزار انسان معنوی به لقمان منتقل شده و او را به این درجه از عقلانیت رسانده است.در قرآن مجید می خوانیم: