- مقدمه 1
- خمس در قرآن 7
- غنیمت 13
- تفاوت غنیمت و فَیء 18
- نفل 21
- رِکاز 22
- ذیالقربی کیانند؟ 23
- غنیمت 27
- وجوب خمس و اشیای متعلَّق خمس 27
- معادن 29
- احکام خمس معادن 30
- حدّ نصاب معادن 32
- زمان وجوب خمس معادن 36
- حق خمس معادن 37
- موارد مصرف خمس معدن و رِکاز 38
- گنج 40
- اشیایی که با غوّاصی به دست آید 40
- مال حلال مخلوط به حرام 41
- زمینی که کافر ذمّی از مسلمان خریده است 41
- خمس انفال 43
- مازاد هزینه سال 43
- کسانی که سزاوار دریافت خمساند 48
- نحوه تقسیم خمس 54
- شروط اشیایی که خمس در آنها واجب میشود 70
- آن چه هنگام پرداختن خمس شرط است 74
- خمس رکاز 75
واژهشناسان و فقها در خصوص معنای غنیمت، دیدگاههای متفاوتی دارند:
لغتشناسان قائلاند: واژه «غُنْم» یعنی: دست یابی به چیزی، بدون رنج و زحمت. و «غَنَم الشیء» یعنی: بدان چیز دست یافت و «إغتنام» یعنی: غنیمت شمردن فرصت. و «غَنم الشیء عُنماً» یعنی: بدون رنج و زحمت بدان چیز دست یافت و بدون عوض، آن را به دست آورد.
راغب اصفهانی: «غُنم» را به معنای رسیدن و دستیابی به چیزی دانسته و میافزاید: این واژه، سپس در مورد هر چیزی که بدان دست یافته شود، استعمال گشته است. (1)
ابن قتیبه گفته است: «والغُنم فی اللّغه»، به سود و مازادِ درآمد میگویند. در رَهْن نیز از همین ماده استفاده شده، آن جا که گفتهاند: «له غُنمه و علیه غُرمه» یعنی: سود و بهره اش از آنِ رهن کننده و زیان و خسارت آن نیز به عهده وی خواهد بود.» (2)
1- 1. به لسان العرب، اقرب الموارد، مفردات راغب، قاموس، نهایة ابن اثیر، معجم مقاییس اللغه ماده غ ن م و دیگر کتب لغت رجوع شود.
2- 2. غریب الحدیث 46: 1.