- مقدمه 1
- خمس در قرآن 7
- غنیمت 13
- تفاوت غنیمت و فَیء 18
- نفل 21
- رِکاز 22
- ذیالقربی کیانند؟ 23
- غنیمت 27
- وجوب خمس و اشیای متعلَّق خمس 27
- معادن 29
- احکام خمس معادن 30
- حدّ نصاب معادن 32
- زمان وجوب خمس معادن 36
- حق خمس معادن 37
- موارد مصرف خمس معدن و رِکاز 38
- گنج 40
- اشیایی که با غوّاصی به دست آید 40
- زمینی که کافر ذمّی از مسلمان خریده است 41
- مال حلال مخلوط به حرام 41
- مازاد هزینه سال 43
- خمس انفال 43
- کسانی که سزاوار دریافت خمساند 48
- نحوه تقسیم خمس 54
- شروط اشیایی که خمس در آنها واجب میشود 70
- آن چه هنگام پرداختن خمس شرط است 74
- خمس رکاز 75
میگوید: «غنیمت، اشیایی است که با جنگ و نبرد، از اموال جنگجویان و کفّار گرفته می شود و این گونه اموال هدیه الهیِ مسلمانان، تلقّی می شوند.»
فَیءْ: به اشیایی میگویند که بدون جنگ و نبرد (از دشمن) گرفته می شود و ویژه نبیّ اکرم (ص) و پس از او ویژه امام 7 خواهد بود. (1)
ثعلبی میگوید: «فَیءْ، غنایم ارزشمندی است که از اموال کافران خود به خود و بدون جنگ و نبرد و بدون رنج و زحمت به پیامبر (ص) بر میگردد، نظیر اموال صلح و جزیه و خراج و مالیاتی که از بازرگانانِ کافر به هنگام ورود به سرزمین اسلامی گرفته می شود و مواردی که مشرکان پا به فرار بگذارند و اموال خود را به جای نهند و یا یک تن از آنان در سرزمین اسلامی از دنیا برود و از وارثی برخوردار نباشد.»
سپس میافزاید: «دانشمندان، در خصوص معنای غنیمت و فَیءْ، دیدگاههای گوناگونی دارند و گروهی بین این دو (غنیمت و فیء) تفاوت قائل شده اند.»
حسن بن صالح میگوید: «از عطاء بن سائب در مورد فَیءْ و غنیمت پرسیدم. وی در پاسخ گفت: هرگاه مسلمانان بر مشرکان در سرزمین آنها پیروز گردند و آن
1- 1. الفروق اللغویه: 29 شماره 1568.