- مقدمه 1
- خمس در قرآن 7
- غنیمت 13
- تفاوت غنیمت و فَیء 18
- نفل 21
- رِکاز 22
- ذیالقربی کیانند؟ 23
- غنیمت 27
- وجوب خمس و اشیای متعلَّق خمس 27
- معادن 29
- احکام خمس معادن 30
- حدّ نصاب معادن 32
- زمان وجوب خمس معادن 36
- حق خمس معادن 37
- موارد مصرف خمس معدن و رِکاز 38
- گنج 40
- اشیایی که با غوّاصی به دست آید 40
- مال حلال مخلوط به حرام 41
- زمینی که کافر ذمّی از مسلمان خریده است 41
- خمس انفال 43
- مازاد هزینه سال 43
- کسانی که سزاوار دریافت خمساند 48
- نحوه تقسیم خمس 54
- شروط اشیایی که خمس در آنها واجب میشود 70
- آن چه هنگام پرداختن خمس شرط است 74
- خمس رکاز 75
از امام باقر 7 است که از آن حضرت در مورد (خمس) معادن طلا و نقره و آهن و سرب و بُرنز، پرسیده شد حضرت فرمود: «علیها الخمس (1)
؛ به آنها خمس تعلّق میگیرد.»
ابوحنیفه گفته است: «به کلیه فلزّاتِ حالت پذیر، مانند: آهن و سرب و طلا و نقره، خمس تعلّق میگیرد و اشیایی که چنین قابلیتی ندارند مانند: یاقوت و زمرّد، مشمول خمس نیستند و فیروزه چون سنگ است، زکات به آن تعلّق نمیگیرد.» (2)
ابوحنیفه و محمّد، میگویند: «به جیوه، خمس تعلّق میگیرد.» (3)
ابویوسف گفته است: «جیوه، متعلّق خمس نیست و آن را از ابوحنیفه روایت کرده است.» (4)
شافعی میگوید: «جز معدن طلا و نقره که مشمول زکاتاند، به دیگر معادن چیزی تعلّق نمیگیرد و غیر از معادنِ یاد شده، دیگر معادن، مشمول خمس نیستند، فلزّات آنها حالت پذیر باشند یا نباشند.» (5)
1- 1. کافی 544: 1. تهذیب الاحکام 121: 4.
2- 2. مبسوط 212: 2. شرح فتح القدیر 537: 1 و 541. الخلاف 116: 2.
3- 3. مبسوط 213: 2. شرح فتح القدیر 541: 1. الخلاف 116: 2.
4- 4. مبسوط 212: 2. الخلاف 116: 2.
5- 5. الام 42: 2. مختصر مزنی: 53. کفایة الأخیار 117: 1.