- مقدمه 1
- اشاره 1
- ويژگي هاي خاستگاه اسلام 1
- عصر رسالت 1
- فقدان دولت مركزي 2
- اقتصاد و تجارت 2
- دين 2
- تمدن بشري 2
- پراكندگي جمعيت 2
- غار حراء، ميعادگاه پيامبر 3
- به سوي خانه 3
- فرهنگ و عادت 3
- آغاز بعثت 3
- بعثت 3
- تاريخ بعثت 3
- انقطاع وحي 4
- جهان در عصر بعثت 4
- نزول تدريجي وحي 4
- اولين گروندگان 4
- آغاز دعوت 4
- دوران تبليغ و مقاومت 5
- دعوت همگاني 5
- مراحل تبليغ 5
- اشاره 5
- دعوت خويشاوندان 5
- برخوردهاي سازنده 6
- حفظ نيروهاي مؤمن 6
- شيوه هاي تبليغ 6
- استفاده از فرصت ها 6
- شكايت از پيامبر و تطميع 7
- شكنجه و آزار ياران پيامبر 7
- آزار پيامبر 7
- تهمت هاي ناروا 7
- شيوه هاي مبارزه مشركان با پيامبر و يارانش 7
- نقشه قتل پيامبر 8
- مفهوم هجرت 8
- هجرت به مدينه 8
- مبارزه با قرآن 8
- محاصره اقتصادي 8
- اهميت هجرت در اسلام 9
- زمينه ها 9
- هجرت به مدينه 9
- مراحل هجرت 9
- بناي مسجد و اقامه نماز جمعه 10
- اقدامات پيامبر در مدينه 10
- هجرت مبداء تاريخ اسلام 10
- آثار هجرت 10
- تنظيم قرارداد سياسي 10
- انعقاد پيمان برادري بين مسلمانان 11
- تشريع جهاد 11
- تأمين منابع مالي حكومت 11
- رويارويي با توطئه گران داخلي 11
- ايجاد مقدمات سيستم اداري 11
- القاي شك 12
- اشاره 12
- يهوديان 12
- در تنگنا قرار دادن مسلمانان 12
- تبليغ عليه پيامبر 12
- جنگ با بني قريظه 13
- واكنش پيامبر 13
- بيرون راندن بني نضير و بني قينقاع از مدينه 13
- آتش افروزي 13
- جنگ خيبر 14
- واكنش رسول اكرم 14
- ايجاد تفرقه در امت اسلامي 14
- كارشكني در جنگ ها 14
- منافقان 14
- اشاره 15
- هدف پيامبر از مكاتبه با سران كشورها 15
- سبك نامه هاي پيامبر 15
- گسترش اسلام در خارج از مرزهاي حجاز 15
- مهم ترين اقدام سياسي 15
- پاسخ قيصر روم 16
- واكنش سران كشورها 16
- پاسخ نجاشي 16
- پاسخ مقوقس 16
- پاسخ خسرو پرويز 16
- اشاره 17
- جنگ هاي برون مرزي 17
- جنگ موته 17
- جنگ تبوك 17
- آخرين رسالت 17
- پيامبر و جانشيني علي قبل از واقعه غدير 18
- واقعه غدير خم 18
- جانشيني علي و كامل شدن دين 18
- سپاه اسامه 18
- مراسم جانشيني 18
- پاورقي 19
- سخني كه ناگفته ماند 19
نجاشي پادشاه حبشه (اتيوپي)، نامه پيامبر را گرفت و بر دو چشم خويش نهاد. از تخت فرود آمد و از روي احترام بر زمين نشست و گفت اگر مي توانستم خدمت پيامبر مي رسيدم. سپس نامه اي به آن حضرت نوشته، هدايايي نيز همراه آن كرد. وي در نامه اش پيامبري آن حضرت را تصديق كرد و اظهار داشت كه اگر آن حضرت فرمان دهد به نزدش خواهد آمد.نجاشي قبل از دريافت نامه مهاجران مسلمان را پناه داده و از آنان پذيرايي كرده بود. زماني كه نجاشي از دنيا رفت، پيامبر از راه دور بر وي نماز خواند كه اين موضوع نشان دهنده اسلام نجاشي است. [89] .
جنگ هاي برون مرزي
اشاره
پيامبر اكرم (ص) در راستاي انجام رسالت جهاني خويش، علاوه بر اقدام سياسي يعني مكاتبه با سران كشورهاي ديگر، ناگزير به دو جنگ خارجي نيز شد. پيكارهاي موته و تبوك تنها جنگ هاي برون مرزي عصر رسول اكرم (ص) بودند.
جنگ موته
با سقوط پايگاه هاي يهود در شمال مدينه، زمينه نفوذ اسلام در مرزهاي شمالي به سمت شام هموارتر شد. اهميت اين ناحيه از دو جهت بود:اولاً: يكي از مهم ترين تمدن هاي جهان يعني روم در اين ناحيه قرار داشت.ثانياً: آيين حاكم بر آن سرزمين ها يعني مسيحيت با اسلام بسيار به اسلام نزديك بود.و شايد به همين جهات بود كه پيامبر اكرم (ص) پيش از فتح مكّه به سراغ روم رفت.زمينه ساز اين جنگ اين بود كه: پيامبر فرستاده اي را با نامه اي نزد (شرحبيل غساني) حاكم دست نشانده قيصر روم به موته اعزام كرد، امّا وي سفير پيامبر را به قتل رساند. اين حادثه بر رسول اللّه (ص) گران آمد. بي درنگ سه هزار جنگجوي مسلمان را به سوي موته گسيل داشت. پيامبر(ص) بزرگ ترين سپاه اعزامي به خارج قلمرو اسلامي تا آن روز را تا بيرون شهر بدرقه كرد و به ترتيب، جعفر بن ابي طالب، زيد بن حارثه و عبداللّه بن رواحه را به فرماندهي لشكر نصب كرد تا در صورت شهادت هر يك، ديگري سپاه را هدايت كند.قيصر روم نيز متقابلاً دويست هزار نفر را به جنگ مسلمانان فرستاد و در جنگي نابرابر در موته سه سردار اسلام شهيد شدند و باقيمانده سپاه به مدينه بازگشت.اين نبرد گرچه به شكست ظاهري مسلمانان منجر شد امّا به قدرت هاي آن روز يعني ايران و روم فهماند كه قدرت ديگري به نام اسلام در منطقه وجود دارد كه كمي نفراتش مانع درگيري با آنها نمي شود. [90] .
جنگ تبوك
فتح مكه به دست مسلمانان و نفوذ و انتشار اسلام در مرزهاي شمالي، امپراتور، را به هراس انداخت و او را كه از پيروزي بر ايران دچار غرور شده بود بر آن داشت تا با ارتش منظم بر مسلمانان بتازد.به رسول خدا(ص) خبر رسيد كه (هرقل) امپراتور روم سپاه عظيمي را گردآورده و حقوق يكسال آنان را پرداخت كرده و به كمك بسياري از مرزنشينان آماده جنگ با مسلمانان شده است.اين خبر وقتي به پيامبر رسيد كه هوا به شدت گرم و فصل برداشت خرما بود، به اضافه دوري راه و نگراني از سپاه انبوه روم و خاطره تلخ موته، كار بسيج سپاه را با دشواري هايي روبه رو ساخته بود. امّا رسول خدا(ص) و يارانش با تلاش گسترده توانستند سي هزار رزمنده را آماده پيكار كنند. [91] .سپاه اسلام كه به خاطر مواجه شدن با مشكلات فراوان اقتصادي، دوري راه، نداشتن مركب كافي، گرماي شديد و سوزنده و بادهاي كشنده، (جيش العسره) (سپاه سختي) نام گرفته بود [92] با تحمل تمام سختي ها خود را به سرزمين تبوك رسانيد ولي اثري از ارتش روم نديد.گويا (هِرْقلْ) با آگاهي از حركت سپاه عظيم اسلام به سوي آنان، به درون مرزهاي خويش عقب نشيني كرده بود. [93] .حضور گسترده و سريع سپاه اسلام در نوار مرزي شمال و توقف بيست روزه آنان در اين سرزمين درس هاي بزرگي به دشمنان اسلام آموخت از جمله آنكه:در پرتو اين غزوه، نام اسلام و رسول خدا(ص) زبانزد مردم مسيحي روم گشت و به عنوان خبر مهم روز در همه جا مطرح شد و زمينه را براي توجّه روميان به اسلام به عنوان يك قدرت جهاني فراهم ساخت.اعراب و مشركان باقي مانده در شبه جزيره نيز به موقعيت سياسي و نظامي مسلمان ها پي بردند و دريافتند در شرايطي كه سپاه روم از مقابل مسلمانان فرار كند، مقاومت آنان در برابر اسلام بي فايده است. از اين رو هياءت هاي نمايندگي بسياري نزد پيامبر فرستادند تا يا پيمان عدم تعرض با مسلمان ها امضاء كنند و يا اسلام را بپذيرند. از اين جهت سال نهم هجري (سنة الوفود) يعني سال اعزام نمايندگان ناميده شد. [94] .