زندگی پیامبر و امامان صفحه 4

پيامبر(ص) پس از اين ماجرا، با گام هايي استوار، قدرتي خارق العاده و چهره اي ملكوتي به خانه بازگشت. همين كه وارد خانه شد پرتوي روشن و عطري دل انگيز فضاي خانه را فراگرفت. خديجه پرسيد: اين چه نوري است؟ پيغمبر(ص) فرمود: نور نبوت است. اي خديجه! بگو لا اله الا اللّه، محمّد رسول اللّه.سپس پيامبر ماجراي بعثت را براي خديجه شرح داد و افزود جبرئيل به من گفت: (از اين لحظه تو پيامبر خدايي). خديجه كه از سال ها پيش هاله اي از نور نبوت را در سيماي درخشان همسر محبوب خود ديده بود گفت: (دير زماني است كه من در انتظار چنين روزي به سر مي بردم)، آنگاه اسلام آورد. [21] .

اولين گروندگان

قرآن كريم به كساني كه در پذيرفتن و نشر اسلام از ديگران پيشگام تر بوده اند، كلمه (السابقون) را اطلاق كرده است. اين سبقت در دوره آغاز اسلام ملاكِ برتري بود و پيشگام ترين افراد، برترين فضيلت ها را داشتند.هر چند اولين زني كه مسلمان شد خديجه بود ولي در روايات زيادي، رسول خدا(ص) امير مؤ منان (ع) را اولين گرونده به اسلام معرّفي مي نمايد. چنانچه مي فرمايد:اين (علي (ع) نخستين كسي است كه به من ايمان آورده و تصديقم كرد و با من نماز گزارد. [22] .امير مؤ منان نيز درباره اسلام آوردنش مي فرمايد:در آن زمان، اسلام در خانه اي نيامده بود مگر خانه رسول خدا(ص) و خديجه و من سوّم ايشان بودم. نور وحي و رسالت را مي ديدم و بوي نبوّت را استشمام مي كردم. [23] .پس از علي (ع) و خديجه اولين فردي كه به اسلام گرويد، (زيد بن حارثه) خدمتكار پيامبر بود. از (عمرو بن عنبسه سلمي) روايت شده است كه مي گفت: در آغاز داستان بعثت، نزد پيامبر شرفياب شدم و از حضرت خواستم تا امر خويش را برايم توصيف كند و در آخر پرسيدم كه آيا كسي هم در اين امر از تو پيروي كرده است؟ فرمود: آري، زني و كودكي و غلامي و مقصودش خديجه، علي (ع) و زيد بن حارثه بود. [24] .

آغاز دعوت

رسول اكرم (ص) پس از ورود به خانه، در بستر آرميد و در انديشه آينده اسلام و چگونگي دعوت آن بود كه اين سوره نازل شد:(يا اَيُّهَا الْمُدَّثِّرُ قُمْ فَاَنْذِرْ وَ رَبُّكَ فَكَبِّرْ) [25] .اي جامه خواب به خود پيچيده! برخيز و انذار كن (و عالميان را بيم ده) و پروردگارت را بزرگ بشمار!بدين ترتيب دعوت پيامبر آغاز شد. اين دعوت شامل سه مرحله بود: دعوت سرّي به مدّت سه تا پنج سال، دعوت خويشاوندان و دعوت عمومي.رسول گرامي اسلام (ص) به عنوان آخرين پيامبر الهي، آيين جامع و كامل اسلام را از طرف خدا به بشريت عرضه كرد و ماءموريت يافت كه در سايه تعليمات نجات بخش خويش انسان ها را از ظلم و فساد و عقايد باطل و خرافات رهانده و به هدايت برساند.نخستين رسالت الهي پيامبر(ص) ابلاغ پيام وحي بود. رسول گرامي اسلام در اجراي اين فرمان الهي تمام سعي و كوشش خود را به كار گرفت و به رغم مشكلات فراوان موفق شد طي 23 سال دوران رسالت، وظيفه مهم و الهي خويش را به انجام برساند.نبيّ مكرّم اسلام ابتدا به سراغ كساني رفت كه از آمادگي روحي و فكري بيشتري جهت جذب و هدايت برخوردار بودند و جوهره وجودي شان آلودگي كمتري داشت. رسول اكرم (ص) طي سه سال دعوت سرّي خود موفق شد عده اي از اينگونه افراد را شناسايي كرده، به آيين اسلام جذب كند.از ناحيه پيامبر(ص) در طول دعوت سرّي اقدامي عليه بت پرستي صورت نگرفت شيوه دعوت به طور كامل مخفي و به دور از چشم كفّار قريش بود. در نتيجه اين تلاش ها هسته مركزي (حزب اللّه) تشكيل شد و زمينه گسترش بيشتر دعوت فراهم گشت.شيوه دعوت رسول خدا(ص) در آغاز بعثت، بيانگر اين حقيقت است كه اصلاح بايد از جاي كوچك و محيط محدود شروع شود. خردمندان و رهبران بزرگ اجتماع هر چند داراي اهداف بلند و آرمان هاي متعالي هستند، ولي كار را از جاي كوچك آغاز مي كنند و به تدريج در گسترش آن مي كوشند.

نزول تدريجي وحي

اراده الهي بر اين تعلق گرفت كه آيات قرآني به تدريج و طبق پرسش ها و نيازهاي مردم و جامعه فروفرستاده شود. از اين جهت مجموع آيات قرآن در ظرف 23 سال بر رسول اكرم (ص) نازل گرديد.خداوند در قرآن با اشاره به اين موضوع مي فرمايد:(ما قرآن را تدريجاً فروفرستاديم تا آن را آرام و با تاءني بر مردم بخواني. اين قرآن، كتابي از تنزيلات بزرگ ماست.) [26] .در آيه ديگري مي فرمايد:(كفّار مي گويند چرا قرآن يكجا نازل نگرديد؛ براي اينكه قلب تو را با تلاش هاي پياپي با مقام وحي استوار سازيم.) [27] .

انقطاع وحي

پس از نزول آيات آغازين سوره علق و نيز چند سوره ديگر، وحي براي مدّتي قطع شد. مشركان چون از اين موضوع آگاه شدند گفتند: خداي محمّد او را رها كرده و مورد خشم قرار داده است. خداوند با فروفرستادن سوره (الضّحي) به پندار غلط آنان چنين پاسخ داد:(قسم به روز در آن هنگام كه آفتاب برآيد، و سوگند به شب در آن هنگام كه آرام گيرد، كه خداوند هرگز تو را وا نگذاشته و مورد خشم قرار نداده است.) [28] .

جهان در عصر بعثت