زندگی پیامبر و امامان صفحه 6

پيامبر(ص) پس از دعوت خويشاوندان و ارزيابي هاي لازم، با نزول آيه (فَاصْدَعْ بِما تُؤْمَرُ) [32] ، ماءموريت يافت رسالت خود را به عموم مردم ابلاغ كند. از اين رو، بر بالاي كوه صفا رفت و با اجتماع قبيله هاي قريش براي آنان سخن گفت و رسالت خود را آشكار كرد. [33] .

شيوه هاي تبليغ

پرهيز از خشونت و درگيري

روش پيامبر در برابر مشركان و كساني كه درصدد دشمني با اسلام و مسلمانان بودند مسالمت آميز و بر مبناي رعايت اصول اخلاقي اسلام بود و علي رغم آن همه آزارهاي دشمنان هرگز در صدد انتقامجويي و برخورد خشونت آميز برنيامد. از اين رو در سال هشتم هجري پس از فتح مكه و چيرگي بر قريش، آنان را مورد عفو قرار داد. و در پاسخ بعضي از ياران خود كه شعار مي دادند: (اليوم يَوم الملحمه)؛ امروز روز انتقام است، دستور داد اين شعار را بگويند: (اليوم يوم المرحمة)؛ امروز روز رحمت و گذشت است.مدارا و ملاطفت پيامبر(ص) در برخورد با مخالفان، موجب شد تا بعضي از كافران در رفتار خود نسبت به آن حضرت تجديد نظر كنند و جذب آيين مقدس اسلام شوند.

حفظ نيروهاي مؤمن

رسول اكرم (ص) از يك طرف از برخورد قهرآميز با كافران پرهيز داشت؛ از طرف ديگر در حفظ نيروهاي مؤ من و عناصر حزب اللّه مي كوشيد؛ زيرا اگر چنين نمي كرد، با جوّ ارعاب و تهديدي كه قريش عليه او و يارانش ايجاد كرده بود، نه كسي جراءت مي كرد ايمان بياورد و نه مؤ منان ايمني و آسايش داشتند.طرحِ انتقال ياران اندك خود به دره هاي خارج مكه براي انجام مراسم عبادي و انتقال آنان به خانه (ارقم) در دوران دعوت سرّي، انتقال مسلمانان به شعب ابوطالب، دستور هجرت به سرزمين حبشه و سرانجام فرمان هجرت به مدينه همگي در راستاي حفظ نيروهاي مؤ من و وفادار به اسلام صورت گرفت.

استفاده از فرصت ها

رسول خدا(ص) از هر فرصتي براي تبليغ دين اسلام بهره مي جست. علاوه بر حوادث مختلفي كه به تناسب آن، حضرت با استفاده از آيات قرآن، دين خود را عرضه مي كرد، يكي از فرصت هاي تبليغي براي آن حضرت (ص) مراسم حج و اجتماع قبيله هاي حجاز در مكه جهت انجام مراسم عبادي و داد و ستد در بازارهاي معروف مكّه بود. پيامبر(ص) در اين اجتماعات حاضر شده، به ايراد سخن مي پرداخت، با سران قبايل عرب مذاكره كرده حقيقت دين خود را به آنها عرضه مي داشت. [34] .

برخوردهاي سازنده

رسول خدا(ص) با اعمال نيك و رفتار شايسته و نيز عمل به آنچه كه مردم را به آن دعوت مي كرد، زيباترين روش تبليغ را برگزيده بود. خداوند هم اين اخلاق پيامبرش را ستوده و مي فرمايد: (وَ اِنَّكَ لَعَلي خُلُقٍ عَظيمٍ) [35] ؛ تو اخلاق عظيم و برجسته اي داري.تاريخ زندگاني نبي خاتم (ص) نشان مي دهد كه گروه زيادي از مردم گمراه با مشاهده رفتار نيك او مسلمان شدند كه از نمونه هاي بارز آن، مسلمان شدن شخصيت ممتاز عرب (عدي بن حاتم طائي) است. [36] .