- مقدمه 1
- اشاره 1
- ويژگي هاي خاستگاه اسلام 1
- عصر رسالت 1
- فقدان دولت مركزي 2
- دين 2
- اقتصاد و تجارت 2
- تمدن بشري 2
- پراكندگي جمعيت 2
- به سوي خانه 3
- تاريخ بعثت 3
- آغاز بعثت 3
- غار حراء، ميعادگاه پيامبر 3
- بعثت 3
- فرهنگ و عادت 3
- جهان در عصر بعثت 4
- نزول تدريجي وحي 4
- آغاز دعوت 4
- اولين گروندگان 4
- انقطاع وحي 4
- دعوت همگاني 5
- دوران تبليغ و مقاومت 5
- مراحل تبليغ 5
- دعوت خويشاوندان 5
- اشاره 5
- حفظ نيروهاي مؤمن 6
- شيوه هاي تبليغ 6
- برخوردهاي سازنده 6
- استفاده از فرصت ها 6
- آزار پيامبر 7
- شيوه هاي مبارزه مشركان با پيامبر و يارانش 7
- شكنجه و آزار ياران پيامبر 7
- تهمت هاي ناروا 7
- شكايت از پيامبر و تطميع 7
- محاصره اقتصادي 8
- نقشه قتل پيامبر 8
- هجرت به مدينه 8
- مفهوم هجرت 8
- مبارزه با قرآن 8
- هجرت به مدينه 9
- زمينه ها 9
- اهميت هجرت در اسلام 9
- مراحل هجرت 9
- آثار هجرت 10
- اقدامات پيامبر در مدينه 10
- تنظيم قرارداد سياسي 10
- هجرت مبداء تاريخ اسلام 10
- بناي مسجد و اقامه نماز جمعه 10
- رويارويي با توطئه گران داخلي 11
- انعقاد پيمان برادري بين مسلمانان 11
- ايجاد مقدمات سيستم اداري 11
- تشريع جهاد 11
- تأمين منابع مالي حكومت 11
- يهوديان 12
- در تنگنا قرار دادن مسلمانان 12
- تبليغ عليه پيامبر 12
- القاي شك 12
- اشاره 12
- واكنش پيامبر 13
- جنگ با بني قريظه 13
- بيرون راندن بني نضير و بني قينقاع از مدينه 13
- آتش افروزي 13
- كارشكني در جنگ ها 14
- جنگ خيبر 14
- ايجاد تفرقه در امت اسلامي 14
- واكنش رسول اكرم 14
- منافقان 14
- سبك نامه هاي پيامبر 15
- اشاره 15
- گسترش اسلام در خارج از مرزهاي حجاز 15
- هدف پيامبر از مكاتبه با سران كشورها 15
- مهم ترين اقدام سياسي 15
- پاسخ قيصر روم 16
- واكنش سران كشورها 16
- پاسخ نجاشي 16
- پاسخ خسرو پرويز 16
- پاسخ مقوقس 16
- آخرين رسالت 17
- اشاره 17
- جنگ هاي برون مرزي 17
- جنگ تبوك 17
- جنگ موته 17
- جانشيني علي و كامل شدن دين 18
- واقعه غدير خم 18
- سپاه اسامه 18
- پيامبر و جانشيني علي قبل از واقعه غدير 18
- مراسم جانشيني 18
- پاورقي 19
- سخني كه ناگفته ماند 19
اهميت هجرت در اسلام
هجرت در اسلام از سه جنبه فردي، اجتماعي و تاريخي قابل توجّه است:از جنبه فردي اسلام به مسلمانان دستور مي دهد كه هرگاه ايمان و عقيده اسلامي خود را در معرض انحراف و نابودي ديدند و قادر به نگهداري آن نبودند، به منطقه امني هجرت كنند.از جهت اجتماعي، هجرت در راه خدا ارزشي برابر با ايمان به خداوند و جهاد دارد. اهميت هجرت در آن است كه خود تاكتيك جديدي در زمينه مبارزه و نجات اسلام از بن بست ها و شكستن موانع ايجاد شده از سوي دشمنان دين مي باشد.از لحاظ تاريخي نيز فرهنگ هجرت در طول تاريخ پرفراز و نشيب اسلام، كارساز بوده است. هجرت مسلمانان به حبشه و مدينه، بينش آنان را گسترش داد و با دنياي خارج آن روز اسلام مرتبط ساخت تا جايي كه سفراي كشورهاي ديگر همواره به قلمرو اسلامي در آمد و شد بودند. در پي اين هجرت ها بود كه اسلام به قلب اروپا و امريكا، جنوب شرقي آسيا و سراسر قاره افريقا راه يافت. [54] .هجرت، مهم ترين عامل انتقال فرهنگ است و انتقال فرهنگ اسلامي به جامعه هاي انساني، آن را به صورت ديني قوي و قدرتمند در صحنه جهاني ظاهر ساخته است.
هجرت به مدينه
اشاره
هجرت پيامبر اكرم (ص) و پيروانش از مكه به مدينه، زمينه ها، مراحل، آثار و پيامدهاي گوناگوني داشت كه در حدّ نياز بدانها مي پردازيم.
زمينه ها
1 آزار مسلمانان در مكّه: مشركان مكه روز به روز بر آزار مسلمانان مي افزودند و استدلال هاي متين و گفتار آسماني و حكيمانه رسول خدا(ص) را با سخنان توهين آميز پاسخ مي دادند. آنان از هيچ ستمي عليه مسلمانان دريغ نمي كردند كار شكنجه جسمي و روحي مسلمانان به جايي رسيده بود كه كسي جراءت اظهار ايمان نداشت.تحمل چنين وضعي براي پيامبر اكرم (ص) دشوار بود. از اين رو چندين بار، مسلمانان را به نقاط امني منتقل نمود كه مهم ترين آنها عبارت بود از:1 هجرت مسلمانان به حبشه به سرپرستي عثمان بن مظعون در سال پنجم بعثت.2 هجرت مسلمانان به حبشه به سرپرستي جعفر بن ابي طالب در سال پنجم بعثت.3 هجرت بزرگ و تاريخ ساز پيامبر(ص) و يارانش از مكّه به مدينه به سال چهاردهم بعثت.2 پيمان دفاعي يثربيان با پيامبر(ص): رسول گرامي اسلام در سال هاي يازدهم و دوازدهم بعثت در موسم حج ديدارهايي با برخي از مردم يثرب داشت كه مفيد و سازنده بود و منجر به ديدار آن گرامي با حدود 75 نفر از يثربيان در سال سيزدهم بعثت شد. ويژگي اين ديدار، پيمان دفاعي اي بود كه به ترتيب ذيل با رسول خدا بسته شد.در صورت هجرت رسول خدا به يثرب، آنان همانگونه كه از زن و فرزند خود دفاع مي كنند، از پيامبر هم دفاع نمايند. [55] .3 تصميم قريش به قتل پيامبر: گسترش روزافزون اسلام در خارج از مكّه، سران قريش را به وحشت انداخت تا آنكه پس از رايزني، رؤ ساي قبايل تصميم به قتل پيامبر(ص) گرفتند بدان گونه كه در درس پيشين توضيح داديم.
مراحل هجرت
اشاره
هجرت به مدينه با رهبري پيامبر(ص) صورت گرفت و مسلمانان به رغم جوّ خفقان و ممانعت قريش، در چندين مرحله مكّه را به مقصد مدينه ترك كردند كه سه مرحله عمده آن عبارت است از:1 هجرت مسلمانان در سال سيزدهم بعثت، آنان به صورت پراكنده به همراه اعضاي خانواده خود به مدينه وارد شدند.2 هجرت پيامبر(ص) در سال چهاردهم بعثت.3 هجرت حضرت علي و حضرت زهرا(س) و برخي ديگر از مؤ منان مستضعف.پس از صلح حديبيه كه هجرت از مكه به مدينه، رسمي و قانوني شد، گروهي از مسلمانان كه تا آن زمان در مكّه بودند به مدينه هجرت كردند.