راه و رسم زندگی در کلام پیامبر صلی الله علیه وآله خطاب به اباذر صفحه 13

34

یا أَباذَرٍ! ما عُبِدَاللَّهُ عَلی مِثْلِ طُولِ الْحُزْنِ.

ای ابوذر! خدای جهان هیچگاه بمانند درازی اندوه عبادت نشده است (بنده ای که همواره از آتش عذاب خدا ترسان بوده، و برای خدا مدت های طولانی در برابر ناملایمات، صبر ورزیده و برای دوری از مقامات معنوی محزون است، از همه فزون تر خدا را بندگی کرده است.)

35

یا أَباذَرٍ! مَنْ أُوتِی مِنَ الْعِلْم ما لا یبْکِیهِ لَحَقِیقٌ أَنْ یکُونَ قَدْ أُوتِی عِلْمَ ما لا ینْفَعُهُ، لِاَنَّ اللَّهَ عَزَّوَجَلَّ نَعَتَ الْعُلَمآءَ فَقالَ: «إِنَّ الَّذِینَ أُوتُوا الْعِلْمَ مِن قَبْلِهِ إِذَا یتْلَی عَلَیهِمْ یخِرُّونَ لِلْأَذْقانِ سُجَّداً وَیقُولُونَ سُبْحانَ رَبِّنا إِنْ کانَ وَعْدُ رَبِّنا لَمَفْعُولاً وَیخِرُّونَ لِلْأَذْقانِ یبْکُونَ وَیزِیدُهُمْ خُشُوعاً».(5)

ای ابوذر! هرکس را علمی بدهند که او را نگریاند، سزاوار است گفته شود علمی بدو داده شده که او را ثمر نمی بخشد؛ زیرا خداوند عزوجل در قرآن کریم علما را چنین توصیف فرموده است:

«آنان که پیش از بعثت پیغمبر اسلام صلی الله علیه وآله یا قبل از نزول قرآن به آن ها دانش داده شده هنگامی که قرآن بر آنان خوانده می شود به حالت سجده به رو می افتند و می گویند پاک است پروردگار ما، وعده های او انجام خواهد یافت و آنان به رو می افتند و می گریند و خشوع دلشان بیشتر می گردد.»

36

یا أَباذَرٍ! مَنِ اسْتَطاعَ أَنْ یبْکِی فَلْیبْکِ وَ مَنْ لَمْ یسْتَطِعْ فَلْیشْعِرْ قَلْبَهُ الْحُزْنَ وَ لْیتَباکَ، إِنَّ الْقَلْبَ القاسِی بَعِیدٌ مِنَ اللَّهِ وَلکِنْ لایشْعُرُونَ.

ای ابوذر! هرکس می تواند (از ترس خدای توانا) بگرید پس باید بگرید و هرکس نمی تواند «لااقل» دل خود را به اندوه آشنا سازد و به صورت گریه وا دارد؛ زیرا دل با قساوت، از خدا دور است ولی آنان درک این معنی نمی کنند.